Türk Tabipleri Birliği (TTB) Etik Kurulu bugün yayımladığı görüş ile OHAL boyunca hekimlere yönelik hak ihlallerine imza atan yönetici konumdaki hekimlerin etik sorumluluklarını hatırlatarak kendilerini yakından takip ettiklerini ve hak ihlallerini belgelediklerini ifade etti.
Geçtiğimiz haftasonu TMMOB Genel Kurulu’nun OHAL esnasında üniversitelerde rektörlük yapan ve meslektaşlarının işlerinden olmalarına ve cezalandırılmalarına yol açan kararlara imza atan 15 mühendis hakkında aldığı Onur Kurulu’na sevk kararının ardından, bugün de TTB Etik Kurulu bir görüş beyan etti. Bu görüş, hekimlerin başta KHK’ler ile işten atılmalarına ve türlü cezalar almalarına yol açan yönetici konumundaki (üniversite rektörü, hastane başhekimi vb.) hekimlerin etik olarak kusurlu olduklarını ortaya koymuştur.
Metinde özetle şöyle denilmiştir; “15 Temmuz 2016 darbe girişiminin hemen ardından ilan edilen ve halen devam etmekte olan OHAL ile Sağlık Bakanlığından 1960, tıp fakültelerinden 1382 olmak üzere toplamda 3342 hekim mesleki ve etik gerekçe gösterilmeksizin, herhangi bir soruşturma ve yargılama sürecinden geçmeksizin yöneticilerin asılsız ihbarları veya basına yansıyan bilgilere göre bizzat kurum amirlerince hazırlanan listeler yoluyla Kanun Hükmünde Kararname (KHK)’lerle görevlerinden ihraç edildi. Ayrıca görevlerinden uzaklaştırılan, gözaltına alınan, tutuklanan, hatta bu uygulamalar nedeniyle intihar eden hekimler oldu.”
“İhraç gerekçesi olarak tüm KHK’lerde “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan” ifadesi kullanılmıştır. Ancak bu nitelendirme bir yargı sürecinin sonucunda saptanmış bir durum olmadığı gibi itham edilen hekimlere hiçbir savunma hakkı kullandırılmamıştır. Bununla birlikte OHAL dönemi gerekçesiyle idarenin uygulamalarına ilişkin bilgi edinmek, yargı yoluna başvurup hukuka uygunluk denetimini sağlamak da olanaksız hale getirilmiştir.”
“Çok sayıda hekim, iş bulmak amacıyla göç etmek zorunda kalmıştır. Bu nedenle ailelerin, özellikle çocukların çok olumsuz etkilendiği bir gerçektir. Hukuksuz biçimde işini kaybeden hekimler açısından çok ciddi bir emek göçü ve emek sömürüsü yaşanmaktadır.”
“Meslek örgütünün hekimlik mesleğinin icra edilmesini engelleyen uygulamaları mesleğin etik ilkeleri uyarınca izlemek, belgelemek, değerlendirmek, yargılamak ve gerekirse cezalandırmak sorumluluğu bulunmaktadır. TTB Etik Kurulu bu gerekçelerle ‘hukuka uygun sınırlama sebepleri olmaksızın hekimlerin mesleklerini icra etmelerinin engellenmesi’ konusunda bir Etik Kurul görüşü oluşturmayı gerekli bulmuştur.”
“Meslektaşının mesleğini özgürce ve sınırlanmaksızın icra etme hakkını korumak yönetici konumunda olan hekimlerin meslek etiği gereği sorumluluk ve yükümlülüğüdür. Ayrıca yönetici olmaları onları meslektaşlarının mesleklerini icra etmeleri için gerekli koşulları sağlama çabasını göstermekle yükümlü kılar. Bu sorumluluk ve yükümlülükleri yerine getirmeyen hekimler meslek etiğine aykırı davranmış sayılmalıdır. Bir kişinin bir mesleği icra etmesinin önlenme ya da yasaklanmasının koşulları; o kişinin o mesleğin, mesleki ya da etik ilkelerine aykırı davranması ya da bu nitelikleri taşımadığının tespiti olabilir. Kimse, belirtilen süreçlerin dışındaki yollarla o mesleği yapmaktan alıkonulamaz.”
“İster çalışma arkadaşı ister yönetici konumunda olsun hiçbir meslektaş bir diğerini, mesleğine dair ya da meslek etiğini ilgilendiren konularda elinde kanıt olmaksızın dışlama, karalama, suçlama gibi değersizleştirecek, itibarını zedeleyecek tutumlar içine girmemelidir. Ayrıca ve daha önemlisi meslektaşına dair meslek dışı nedenlerle suçlamaya yol açacak; tezvirat ve muhbirlik kapsamına girecek, meslek etiğiyle ve hekimliğin felsefesiyle bağdaşmayacak fiillerde bulunmamalıdır. Bu kapsamda edimleri olan hekimler meslek etiğine aykırı davranmış sayılmalıdır.”
“Hukuka uygun sınırlama sebepleri olmaksızın hekimlerin mesleklerini icra etmekten alıkonulmalarına yol açacak tutumlar sadece meslektaşlara zarar vermemektedir. Aynı zamanda hastalarla oluşturulan güven temelli ilişki zedelenmekte, toplumun sağlık hizmetlerine güveni sarsılmakta, hastaların sağlık hizmetlerine erişimi olumsuz etkilenmektedir.”
“Tüm bunlar yönetici olan hekimlerin bilimsel özgürlüğün yeşerebileceği bir ortam sağlama sorumluluğunu ortaya koyar. Oysa asılsız ihbarlarla; özgür düşünceye engel olunmakta, düşünce ve ifade etme özgürlüğüne saldırıda bulunulmakta; bilimsel bilgi üretimi, araştırmaların sürdürülmesi, öğrencilerin ve asistanların eğitimleri sekteye uğratılmaktadır.”
“Son derece yıkıcı sonuçları olan bu uygulamalar meslek örgütleri tarafından izlenmeli, belgelenmeli ve engellenmesi için mekanizmalar oluşturulmalı; uygulayıcılar açısından da etik ilkeler temelinde ihlaller ve sorumluluklar belirlenmelidir.”
Metnin tamamına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:
http://www.ttb.org.tr/makale_goster.php?Guid=87c1397e-6a28-11e8-8f08-7c307bdbd6a0