Yardımcı doçentliğin kaldırılarak yerine doktor öğretim üyesi kadrosunu getiren yasa Resmi Gazete’de yayınlandı.
AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylanan 7100 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
‘Doktor öğretim üyesi’
Anadolu Ajansı’nın haberine göre; kanunda, “yardımcı doçentlik” kadrosu yerine “doktor öğretim üyesi” kadrosu ihdas edildi. Öğretim elemanları, yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri öğretim görevlileri ve araştırma görevlilerinden; öğretim üyeleri ise profesör, doçent ve doktor öğretim üyesinden oluşacak.
Doktor öğretim üyesi; doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanı veya Yükseköğretim Kurulunca (YÖK) tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlilik kazanmış olan, akademik unvana sahip kişi olarak tanımlanacak.
Kanunla Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) bünyesinde Yönetim Kurulu oluşturulacak. Yönetim Kurulu; ÜAK Başkanı ile fen ve mühendislik, sağlık ve sosyal bilimler alanlarından üçer ve güzel sanatlar alanından bir olmak üzere 11 üyeden oluşacak.
Üyeler, farklı üniversitelerde görev yapan profesör öğretim üyeleri arasından ÜAK tarafından bir yıl için seçilecek. Süresi dolan üye yeniden seçilebilecek. ÜAK, YÖK’e üye seçmek dışındaki görevlerini Yönetim Kuruluna devredebilecek.
Yönetim Kurulu, ayda en az bir defa toplanacak. Yönetim Kurulu üyelerine, Yükseköğretim Genel Kurulu üyelerine ödenen tutarda huzur hakkı ödenecek.
ÜAK, doçentlik başvurularında ilgili bilim ve sanat alanında jüriler oluşturarak adayların yayın ve çalışmalarını değerlendirip, yeterli yayın ve çalışmaya sahip olan adaylara doçentlik unvanı verecek.
Doktor öğretim üyesi
Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilecek. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdürler; biri o birimin yöneticisi biri de o yüksek öğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek, bunlardan, adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isteyecek. Dekan veya ilgili müdür, yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunacak.
Atama, rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılacak. Her atama süresi sonunda görev kendiliğinden sona erecek. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilecek. Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılık ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanı veya YÖK tarafından tespit edilen belli sanat dallarından birinde yeterlilik kazanılmış olması koşulu aranacak.
Doçentlik ve atama
Doçentlik başvuruları, ÜAK tarafından belirlenen takvime göre yılda iki kez yapılacak. Doçentlik başvuruları için şu şartlar aranacak:
“Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine YÖK tarafından tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak. YÖK tarafından belirlenen merkezi bir yabancı dil sınavından en az 55 puan veya uluslararası geçerliliği YÖK tarafından kabul edilen bir yabancı dil sınavından buna denk bir puan almış olmak. Doçentlik bilim alanının belli bir yabancı dille ilgili olması halinde ise bu sınavı başka bir yabancı dilde vermek. Üniversitelerarası Kurulun görüşü üzerine YÖK tarafından her bir bilim disiplininin özellikleri dikkate alınarak belirlenecek yeterli sayı ve nitelikte özgün bilimsel yayın ve çalışmalar yapmak.”
ÜAK, adayın başvurduğu bilim veya sanat dalından beş kişilik jüri ve bu jüri için iki yedek üye tespit edecek. Doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyeler, hazırladıkları ayrıntılı ve gerekçeli kişisel raporlarını Üniversitelerarası Kurula gönderecek. ÜAK tarafından yeterli yayın ve çalışmaya sahip olduğuna karar verilen adaya doçentlik unvanı verilecek.
Yükseköğretim kurumları doçent kadrosuna atama için objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar da belirleyebilecek. Bu ek koşullar arasında sözlü sınavın yer alması halinde sınav, ÜAK tarafından oluşturulacak jürilerce yapılacak.
Doçentlik unvanına sahip olanlar, ilan edilen doçent kadrosuna başvuracak.
Başvuran adayların durumlarını incelemek üzere rektör, en az biri üniversite dışından olmak üzere üç profesör tespit edecek. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazacak, kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihini bildirecek. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine rektör atamayı yapacak.
Öğretim üyesi, haftada asgari 10 saat, öğretim görevlisi ise haftada asgari 12 saat ders verecek ancak yükseköğretim kurumlarının uygulamalı birimlerinde görev yapacak öğretim görevlilerine ders ücreti ödenmeyecek.
Tezsiz yüksek lisans ücretleri
Kanunla, tezsiz yüksek lisans ücretlerinin belirlenmesi yetkisiyle ilgili düzenlemeye gidildi. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinde ikinci öğretim kapsamında yürütülecek tezsiz yüksek lisans programlarının açılması ile bu programlarda fiilen ders veren öğretim üyelerine ödenecek ek ders ve sınav ücretleri YÖK tarafından belirlenecek.
Lisansüstü tezler, yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından gizlilik kararı alınmadıkça, bilime katkı sağlamak amacıyla YÖK Ulusal Tez Merkezi tarafından elektronik ortamda erişime açılacak. Kanunla, Yükseköğretim Personel Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, doktor öğretim üyelerinin mali hakları düzenlendi. Bu kapsamda yapılacak değişiklikle, doktora öğretim üyesi kadrosunda bulunanlara Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuru brüt aylık tutarının yüzde 175’i, her ay üniversite ödeneği olarak ödenecek.
Harp okullarında ve astsubay meslek yüksek okullarında düzenleme uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler ile öğretim programlarında ortak zorunlu ders olarak yer alan veya konu kapsamı itibarıyla öğretim elemanında mesleki tecrübe ve ihtisas gerektiren teorik ve uygulamalı dersler için, ilgili bilim dalında eğitim ve öğretim görmüş veya mesleki tecrübe ve bilimsel yayınla tanınmış asker veya sivil kişiler görevlendirilebilecek.
Asker öğretim görevlileri ilgili kanuna göre atama veya geçici görevli olarak, sivil öğretim görevlileri ise rektörün teklifi üzerine Milli Savunma Bakanının onayıyla boş öğretim görevlisi kadrolarına atanabilecek veya sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek.
Harp okullarının araştırma görevlisi olarak ihtiyaç duyacağı asker kişiler Türk Silahlı Kuvvetlerinin atanmaya ilişkin esas ve usullerine uygun olarak, diğerleri ise Milli Savunma Bakanlığının izni ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süreyle atanacak.
Ayrıca kanunla Üniversitelerarası Kurula 10 kadro ihdas edildi.