Kişisel verilerin korunmasına ilişkin tasarı AB kriterlerinden biriydi. Önceki gün TBMM’den geçen bu tasarı MİT, polis ve jandarmayı bağlamıyor. Bu durumda nasıl bir ‘koruma’ sağlanacağı ise bilinmiyor.
Kişisel verilerin korunmasına ilişkin tasarı önceki gün Meclis’ten geçti. Ancak yasa MİT, polis ve jandarmayı ‘bağlamıyor.’
Hürriyet’ten Bülent Sarıoğlu’nun haberine göre yasaya rağmen MİT, emniyet ve jandarma başta olmak üzere güvenlik-istihbarat kurumları kamuoyunda ‘fişleme’ olarak bilinen uygulamalarını sürdürebilecek. Devletin bu alandaki faaliyetlerinde yasadaki sınırlamaların hiçbiri geçerli olmayacak. Yeni hükümler daha çok diğer devlet kurumlarınca derlenen bilgileri ve müşterileri ve çalışanlarının kayıtları açısından özel şirketleri bağlıyor.
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ da, “Biz bunu istisnadan çıkarırsak o zaman MİT’in elini kolunu, ayaklarını bağlamış oluruz, hiçbir iş yapamaz” dedi.
– Genel ilke olarak kişisel veriler, kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyecek.
– Devlet kurumları veya özel şirketler, ‘belirli, açık ve meşru amaçlarla’kişisel verileri toplayabilecek.
– Şu şartlardan en az birinin varlığı halinde kişinin rızası aranmayacak:“Kanunlarda açıkça öngörülmesi. Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak kişinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması. Bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması. İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması. Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması. Temel hak ve özgürlüklere zarar vermemek kaydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için zorunlu olması.”
– Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ve biyometrik verileri ‘özel nitelikli’ kişisel veri sayılacak.
– Özel nitelikli kişisel veriler kanunlarda açıkça öngörülmesi halinde işlenebilecek. Siyasi parti, vakıf, dernek veya sendika gibi kâr amacı gütmeyen kuruluş ya da oluşumlar, üyelerine yönelik özel nitelikli verileri derleyebilecek.
– Kişilerin sağlık ve cinsel hayat bilgileri, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetlerinin finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca işlenebilecek.
– Her vatandaş, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili kişisel veri işlenip işlenmediğini, verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını sorabilecek.
– Vatandaşlar, kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması halinde bunların düzeltilmesini, silinmesini veya yok edilmesini isteyebilecek. Özel bilgilerinin yasaya aykırı olarak işlenmesi nedeniyle zarara uğrayanlar tazminat talep edebilecek.
– Uygulamayı denetlemek amacıyla ‘Kişisel Verileri Koruma Kurulu’oluşturuldu. Dokuz kişilik kurulun iki üyesini cumhurbaşkanı, iki üyesini başbakan atayacak, beş üye de TBMM’de seçilecek. RTÜK’te olduğu gibi partilere kontenjan verilecek.
-Kişisel verileri koruyucu hükümlere uygun davranmayanlar, bir ila üç yıl hapis öngören cezalarla yargılanacak.
– Aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyenler hakkında 5 bin ile 100 bin lira arasında, veri güvenliğine uymayanlara 15 bin ile 1 milyon lira arasında, kurul kararlarını yerine getirmeyenlere 25 bin lira ile 1 milyon lira arasında, sicile kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenlere 20 bin lira ile 1 milyon lira arasında idari para cezaları kesilecek.
AB şartıydı
Yasa AB’ye tam üyelik sürecinde müzakere fasıllarından dördünü doğrudan ilgilendiriyor. Ayrıca AB’nin vize muafiyet şartlarından biriydi. Yasa Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek.