Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) uluslararası silah ticareti raporunda Türkiye, dünyada silah satın alan ülkeler sıralamasında altıncı sırada yer aldı. Rapor, Türkiye’nin silah ihracatındaysa 16. sırada olduğunu ortaya koydu.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) uluslararası silah ticareti raporunda Türkiye, dünyada silah satın alan ülkeler sıralamasında altıncı sırada yer aldı. Rapor, Türkiye silah satışında ise 16. sırada olduğunu ortaya koydu. Silah ticareti, 2011-2015 döneminde 2006-2010 dönemine kıyasla yüzde 14 arttı. 2006-2010 ve 2011-2015 dönemleri arasında Afrika, Asya, Okyanusya ve Orta Doğu'ya silah akışı artarken Avrupa'ya silah akışıysa büyük düşüş gösterdi. Son beş yıl içerisinde içinde Orta Doğu'da, Türkiye ile İran arasındaki bölgede ağır silah satışı yüzde 61 oranında arttı. Uluslararası silah ihracatının yüzde 74'ünü ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya gerçekleştirdi.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), Asya ve Ortadoğu'da silah ithalatının arttığını, ABD ve Rusya'nın, dünyanın en büyük silah tedarikçileri olduğunu açıkladı. SIPRI tarafından yayımlanan uluslararası silah transferleriyle ilgili rapora göre, uluslararası silah transfer hacminde, 2011-2015 döneminde 2006-2010 dönemine göre yüzde 14'lük artış görüldü.
Dünyada 2011 ila 2015 yıllarında en büyük silah ithalatçısı 10 ülkeden 6'sı Asya ve Okyanusya'da yer alırken, Hindistan küresel silah ithalatında yüzde 14'lük paya sahip oldu. Hindistan'ı, yüzde 4,7 ile Çin, yüzde 3,6 ile Avustralya, yüzde 3,3 ile Pakistan, yüzde 2,9 ile Vietnam ve yüzde 2,6 ile Güney Kore takip etti. Raporda, Asya ve Okyanusya ülkelerinin silah ithalatını 2006-2010 dönemine göre yüzde 26 artırdığına dikkat çekilirken, 2011-2015 yılları arasındaki küresel ithalatın yüzde 46'sının bu ülkelere yapıldığı kaydedildi.
SIPRI Silah ve Askeri Harcamalar Programı kıdemli araştırmacılarından Siemon Wezeman, "Çin, ithal ettiği ve yurt içinde ürettiği silahlarla askeri yeteneklerini genişletmeye devam ediyor" ifadesini kullandı. Vietnam'ın silah ithalatını yüzde 699 artırdığını belirten Wezeman, Hindistan, Vietnam ve Japonya gibi komşu ülkelerin askeri güçlerini kuvvetlendirdiğini kaydetti.
Ortadoğu'da silah ithalatı artışta
SIPRI'nin raporunda, Ortadoğu ülkelerinde silah ithalatının 2011-2015 döneminde 2006-2010 dönemine göre yüzde 61 arttığı belirtildi. Raporda, 2006-2010 dönemine göre silah ithalat hacmini yüzde 275 artıran Suudi Arabistan'ın 2011-2015 yılları arasında dünyanın ikinci en büyük silah ithalatçısı olduğu bildirildi. Aynı zaman diliminde, Birleşik Arap Emirlikleri'nde silah ithalatında yüzde 35, Katar'da ise yüzde 279 artış görüldü. Mısır'ın silah ithalatı 2011-2015 döneminde 2006-2010 dönemine göre yüzde 37 arttı. SIPRI Silah ve Askeri Harcamalar Programı'nın diğer bir kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman, "Arap devletleri tarafından kurulan koalisyon, ABD ve Avrupa menşeli gelişmiş silahları Yemen'e yığıyor" açıklamasında bulundu.
ABD, silah ihraç eden ülkeler arasında açık ara önde
Rapora göre, ABD yüzde 33'lük payıyla 2011-2015 dönemi silah ihracatında başı çekiyor. ABD'nin büyük silah ihracatının da 2006-2010 dönemine nazaran yüzde 27 arttığı kaydedilen raporda, büyük silah ihracatını 2011-2015 döneminde yüzde 28 artıran Rusya'nın son 5 yıldaki küresel ihracatın yüzde 25'ini elinde tuttuğu ifade edildi. Raporda, Çin'in 2011-2015 dönemindeki büyük silah ihracatının ise 2006-2010 dönemine kıyasla yüzde 88 artış gösterdiği vurgulandı. Aynı dönemlerde Fransa'nın silah ihracatı yüzde 9,8 yükseldi, Almanya'nın ihracatı ise yarıya düştü.
SIPRI Silah ve Askeri Harcamalar Programı Yöneticisi Dr. Aude Fleurant, "Bölgesel çatışmalar ve gerilim devam ederken ABD, kayda değer payıyla küresel silah tedarikçisi liderliğini sürdürüyor" değerlendirmesinde bulundu. Fleurant, "Son 5 yılda 96 farklı devlete büyük silah satan veya bağışlayan ABD'nin silah endüstrisi, büyük siparişleri de bekliyor. Bu siparişler arasında 9 devlet için 611 F-35 savaş uçağı da bulunuyor" ifadesini kullandı.
SIPRI raporunda, 2006-2010 ve 2011-2015 dönemleri arasında Afrika ülkelerinin silah ithalatının yüzde 19 arttığı ve Cezayir ve Fas'ın kıtada yapılan silah ithalatının yüzde 56'sını elinde tutarak bölgedeki en büyük silah ithalatçısı olmayı sürdürdükleri kaydedildi. Ekonomik sınırlamalar nedeniyle sahra altı Afrika ülkelerinin çoğu 2011-2015 yıllarında, silahlı çatışmalara girmelerine rağmen, düşük hacimde silah ithal etti.
Raporda, Meksika'nın silah ithalatının 2006-2010'e nazaran 2011-2015 döneminde yüzde 331, Azerbaycan'ın yüzde 217, Irak'ın ise yüzde 83 yükseldiği belirtildi. Fransa'nın 2015'te aralarında Rafale tipi savaş uçağının da olduğu birçok büyük silah için ihracat sözleşmesi imzaladığına dikkat çekilen raporda, Avrupa ülkelerinin ithalatının ise 2011-2015'te yüzde 41 artış gösterdiği ifade edildi.
Dünyanın en büyük silah ithalatçısı ülkeler ve toplam ithalatı payları şöyle:
1- Hindistan (% 14)
2- Suudi Arabistan (% 7)
3- Çin (% 4.7)
4- Birleşik Arap Emirlikleri (% 4.6)
5- Avustralya (% 3.6)
6- Türkiye (% 3.4)
7- Pakistan (% 3.3)
8- Vietnam (% 2.9)
9- ABD (% 2.9)
10- Güney Kore (% 2.6)
Uluslararası silah ihracatı listesinde başta gelen ülkeler ve toplam ihracat oranları ise şunlar:
1- ABD (% 33)
2- Rusya (% 25)
3- Çin (% 5.9)
4- Fransa (% 5.6)
5- Almanya (% 4.7)
6- İngiltere (% 4.5)
7- İspany (% 3.5)
8- İtalya (% 2.7)
9- Ukrayna (% 2.6)
10- Hollanda (% 2.0)