(MA)
İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şubesi ile Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Adana Temsilciliği, 2026 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan Cezaevi Hak İhlalleri Raporu’nu İHD şube binasında düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyurdu.
Açıklamayı yapan ÖHD üyesi Serhat Ökmen, Adana Suluca Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nin “Kuyu tipi” mimari yapısının tutsaklar üzerinde yarattığı ağır tahribata dikkat çekti. Tutsakların günün 23 saatini tek kişilik hücrelerde geçirdiğini ve yalnızca 1 saat havalandırma hakkına sahip olduğunu ifade eden Ökmen, tecrit koşullarının intiharlara yol açtığını söyledi:
“Kuyu tipi cezaevi modelinin yarattığı ağır tecrit koşulları, mahpusları ciddi bir psikolojik baskı altında bırakmaktadır. Yaklaşık iki-üç hafta önce Batmanlı Nurettin isimli bir mahpus kendisini asarak yaşamına son vermiştir. Hangi suç grubu olursa olsun mahpuslar bu tecride dayanamamaktadır.”
‘Ağız içi arama’ dayatmasıyla tedavi hakkına engel
Raporda öne çıkan en kritik hak ihlallerinden biri de jandarma tarafından sistematik olarak dayatılan “ağız içi arama” uygulaması oldu. İnsan onurunu ayaklar altına alan bu uygulamayı kabul etmeyen tutsakların hastane sevklerinin engellendiğini belirten Ökmen, Suluca ve Kürkçüler cezaevlerinde durumları ağır olanlar dahil 38 hasta tutsağın bulunduğunu kaydetti. Kronik hastalığı olan ve ameliyat olması gereken tutsakların yıllardır tedavi olamadığını belirten Ökmen, sevk anında sağlığa elverişsiz ring araçlarında saatlerce kelepçeli bekletilme işkencesinin yaşandığını aktardı.
Ökmen, Suluca 1 No’lu Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tutulan Savaş Geçirgen’in gönderdiği mektuba değinerek, Geçirgen’in hastane sevki sırasında jandarmanın linç girişimine, hakaret, tehdit ve kelepçeli fiziksel şiddetine maruz kaldığını açıkladı.
Porsiyon kısıtlaması, su kotası ve gazete yasağı
Hak savunucuları, her iki cezaevinde tespit edilen diğer temel hak ihlallerini ise şöyle sıraladı:
- Beslenme ve Su Krizleri: Yemek porsiyonları yetersiz, kalitesiz ve besin değerinden yoksun. Suluca Cezaevi’nde içme suyuna kota uygulanıyor ve hijyen sorunları yaşanıyor.
- Sansür ve Kitap Kotası: Siyasi tutsaklara kitap kotası getirilirken, Evrensel ve Yeni Yaşam gazeteleri keyfi olarak engelleniyor.
- Sosyal Hakların Gasbı: Spor, sohbet, atölye faaliyetleri ile kurs hakları kısıtlanıyor.
- Tahliyelerin Engellenmesi: İdare ve Gözlem Kurulları eliyle verilen keyfi disiplin cezalarıyla tutsakların infazları yakılarak tahliyeleri engelleniyor.