Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı Güzelköy’de (Farê) ve çevre köylerde üretim yapan çiftçiler, yüksek maliyetler ve haksız fiyat zinciri nedeniyle derin bir kriz yaşıyor:
- Fiyat Uçurumu: Çiftçi İsmail Diri, gereken tüm özeni göstermelerine rağmen hem topraktan eski verimi alamadıklarını hem de tarlada 8-10 TL’ye gitmeyen karpuzun manavlarda 25-30 TL’ye satıldığını vurgulayarak üretici-tüketici arasındaki uçuruma tepki gösterdi.
- Topraktaki Verim Düşüşü: Çiftçiler gübre, ilaç, mazot ve sulama maliyetlerindeki fahiş artışların yanı sıra sıklaşan elektrik kesintileri nedeniyle üretimin yıldan yıla gerilediğini belirtti.
“Kendi memleketimizde Diyarbakır karpuzu satılmıyor”
Üretimde yaşanan gerilemenin yanında ciddi bir pazarlama kriziyle de baş başa kaldıklarını belirten çiftçi Kudbettin Çakan, Dicle bölgesindeki hasat çıkana kadar pazarın dışarıdan gelen ürünlerle doldurulduğunu ifade etti:
- Pazar Dışarıya Kaptırıldı: Çakan, Diyarbakır tezgahlarında Samsun ve Adana Çukurova karpuzlarının satıldığını belirterek, “Diyarbakır’da yüz tane manav gezin, Diyarbakır karpuzunu bulamazsınız. Bizim karpuz çıkana kadar seralar tezgahı kapatıyor” dedi.
- Zarar Büyüyor, Eken Kalmayacak: Sadece tarlaya döşenen su borularının 70-80 bin TL tuttuğunu ancak toplam karpuz hasılatının 30 bin TL etmediğini söyleyen Çakan, “Gelecek sene artık karpuz ekmeyeceğiz. Zarardır, bitti artık” sözleriyle üretimi bırakacaklarını duyurdu.
“Çiftçiyi sahiplenen yok, ürünler bahçede kaldı”
Ailesiyle birlikte tarlada emek veren çiftçi Ömer Diri ise yerel yönetimlere ve yetkililere seslendi. Eşi ve dört çocuğuyla günlerdir emek verdiğini ancak karşılığını alamadıklarını söyleyen Diri, şu ifadelerle destek çağrısında bulundu:
“Çiftçiyi sahiplenecek kimse yok. Kaymakam ya da belediye bu duruma el atmalı. Aracılar bu kadar pay alırken neden çiftçi bir şey kazanamıyor? Şu an satış zamanı ama para etmiyor. O yüzden hepsi bahçede kaldı.”
Diyarbakırlı üreticiler; elektrik ve sulama sorunlarının acilen çözülmesini, girdi maliyetlerinin düşürülerek çiftçinin doğrudan desteklenmesini ve tarladan sofraya adil bir tedarik zincirinin kurulmasını talep ediyor.