Editör: M. Murat Yıldırım
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar, bölgesel bir savaşa dönüşerek etkisini artırıyor. İran’ın hem İsrail’e hem de bölgedeki ABD üslerine yönelik misillemeleri sürerken, çatışmalar Lübnan’dan Körfez’e kadar geniş bir coğrafyaya yayılmış durumda.
Savaş bölge geneline yayıldı
İsrail’in 2 Mart’ta Lübnan’ın güneyine yönelik saldırılarıyla genişleyen çatışmalara 28 Mart itibarıyla Husiler de dahil oldu. İran, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki ABD üslerini hedef almayı sürdürüyor.
İsrail ordusu, Tahran başta olmak üzere İran’daki askeri hedeflere yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlediğini açıklarken, İran da İsrail’e yönelik füze saldırıları gerçekleştirdi. Kuzey İsrail’de, özellikle Hayfa çevresinde sirenlerin çaldığı ve isabetler yaşandığı bildirildi.
Karşılıklı sert açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, savaşın 34. gününde yaptığı açıklamada, askeri hedeflere ulaşmaya yakın olduklarını belirterek İran’a yönelik daha sert saldırılar düzenleyeceklerini söyledi.
İran ordusu ise savaşın “teslimiyetle sonuçlanacağını” savunarak ABD ve İsrail’i “daha ezici ve yıkıcı” saldırılarla tehdit etti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, savaş-ateşkes-müzakere döngüsünü kabul etmeyeceklerini ifade ederken, İran liderliğine yakın isimlerden Ali Ekber Velayeti de Hürmüz Boğazı’nın İran’ın düşmanlarına kapalı olacağını açıkladı.
Ateşkes iddiaları ve Hürmüz krizi
ABD ile İran arasında ateşkese yönelik temasların sürdüğü iddia edilirken, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını şart koştuğu öne sürüldü. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in arabulucular üzerinden İran’a mesaj ilettiği iddialar arasında yer aldı.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise krizin temel nedeninin İran’a yönelik “yasa dışı askeri operasyonlar” olduğunu belirterek taraflara gerilimi düşürme çağrısı yaptı.
Körfez ülkeleri hedefte
İran’ın misilleme saldırılarında Körfez ülkeleri de doğrudan etkileniyor. Bölgedeki ABD üsleri ve kritik noktalar füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alınırken, savunma sistemlerinin yüzlerce saldırıyı engellediği açıklandı.
Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve Suudi Arabistan’da çok sayıda füze ve İHA’nın etkisiz hale getirildiği bildirildi. Abu Dabi’de hava savunma sistemlerinin bir füzeyi engellediği, küçük çaplı hasar oluştuğu belirtildi.
Hürmüz Boğazı’nda kriz derinleşiyor
Küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği savaş öncesine göre ciddi şekilde azaldı. Bazı ülkelerin alternatif boru hatları planladığı belirtilirken, petrol krizinin özellikle Asya ülkelerini etkilediği ifade edildi.
Savaşın bilançosu ağırlaşıyor
İran’ın 28 Şubat’tan bu yana ABD üsleri ve bölgedeki hedeflere binlerce füze ve İHA saldırısı düzenlediği bildirildi. Saldırılardan en fazla etkilenen ülkelerden biri Birleşik Arap Emirlikleri oldu.
Öte yandan Irak’ta İran’a yakın gruplara yönelik saldırılar da sürerken, Musul’da düzenlenen bir saldırıda üst düzey bir Haşdi Şabi komutanının da aralarında bulunduğu 3 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail, İran ile yürütülen müzakerelere rağmen 28 Şubat’ta İran’a yönelik geniş çaplı askeri saldırı başlattı. İran ise bu saldırılara İsrail’in yanı sıra bölgedeki ABD üslerini hedef alarak karşılık verdi. Çatışmalar kısa sürede bölgesel bir savaşa dönüşürken, Lübnan, Yemen ve Körfez ülkeleri de sürecin parçası haline geldi.