1993 yılında Karadeniz’in sularında bulunan bir Lenin heykeli, 32 yıl sonra Akçakoca’da gün yüzüne çıkarıldı. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından denize atıldığı tahmin edilen ahşap heykel, bugün CHP’li Akçakoca Belediyesi tarafından Özkök Kültür ve Sanat Evi’nde koruma altına alındı.
Heykelin ait olduğu isim, 20. yüzyıl tarihinin en etkili figürlerinden biri. Vladimir İlyiç Lenin, Ekim Devrimi’nin lideri, Sovyetler Birliği’nin kurucusu ve ilk devlet başkanı. Lenin’in düşünsel ve siyasal mirası, yalnızca Sovyet coğrafyasıyla sınırlı kalmadı, tüm dünyada devrimci hareketler için simgesel bir anlam taşıdı.
Gazeteci Sinan Cantürk’ün yerinde gözlemlediği sergide, Lenin heykeli hem tarihsel bir kalıntı hem de politik bir figür olarak ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Denizde başlayan hikâye
Heykel, 1993 yılının Temmuz ayında Akçakoca Ceneviz Kalesi açıklarında deniz yüzeyinde fark edildi. Ahşaptan yapılmış, 85×70 cm ölçülerindeki bu Lenin büstünün, Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrası Karadeniz’e atıldığı düşünülüyor.
Vatandaşların kıyıya çıkardığı heykel, dönemin belediyesi tarafından yıllar boyunca belediyenin çeşitli depolarında tutuldu. Heykelin restorasyonu yerel marangoz Erol Badanoz tarafından yapıldı.
Belgeselden sinemaya
Lenin heykelinin hikâyesi yıllar içinde sanat dünyasının da ilgisini çekti.
İlk olarak 2016 yılında Begüm Özden Fırat, Meral Özbek, Barış Doğru ve Fırat Yücel imzasıyla çekilen Hoş Geldin Lenin adlı kısa belgeselde yer aldı.
Bu anlatı, 2021’de çekilen ve 2024’te geniş gösterime giren “Sen Ben Lenin” adlı sinema filmine de esin kaynağı oldu.
Tufan Taştan’ın yönettiği filmin senaryosu Tufan Taştan ve Barış Bıçakçı tarafından kaleme alındı. Başrollerde Barış Falay, Saygın Soysal ve Melis Birkan yer aldı.
Film, Lenin heykelinin kıyıya vurduğu bir sahil kasabasında geçen bir polisiye hikâyeyi anlatıyor. Gerçek olaydan yola çıkarak çekilen bu yapım, heykelin sembolik gücünü merkezine alıyor.
CHP’li Belediye sahip çıktı
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde göreve gelen Akçakoca Belediye Başkanı CHP’li Fikret Albayrak ilçenin kültürel mirasına sahip çıkma kararı aldı. Heykel, belediyeye ait Özkök Kültür ve Sanat Evi’nde restore edilerek kalıcı sergi alanına yerleştirildi.
İlk kez 21 Haziran 2025’te kamuoyuna açılan sergi, “Sen Ben Lenin” filminin Akçakoca galası ile eş zamanlı olarak düzenlendi.
Başkan Albayrak, basına verdiği demeçlerde Lenin’in “tarihi bir kişilik” olduğunu ve heykelin hem simgesel hem de sanatsal değer taşıdığını ifade etti.
“Tuhaf bir misafir”
Sinan Cantürk’ün yerinde yaptığı gözlemler, heykelin halk arasında hem şaşkınlık hem de esprili bir sempatiyle karşılandığını ortaya koyuyor. Sergi salonunda Lenin’in sert yüz hatları ve ahşabın ağır kokusu dikkat çekerken, kimi ziyaretçiler bunun “Akçakoca’nın en ilginç hikâyesi” olduğunu dile getiriyor.
Karadeniz kıyısında başlayan bu hikâye, bugün sanatı, tarihi ve politikayı birleştiren bir sergiye dönüşmüş durumda.
Fotoğraflar: Sinan Cantürk