Derleyen: Mehmet Murat Yıldırım, (SH)
8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Mersin ve Antalya’da düzenlenen Feminist Gece Yürüyüşlerinde kadınlar ve LGBTİ+’lar sokaklara çıktı. Ankara’da 20’ncisi, İstanbul’da 24’üncüsü ve İzmir’de 9’uncusu gerçekleştirilen yürüyüşlerde patriyarkal sisteme, savaş politikalarına ve kadınlara yönelik şiddete karşı mücadele vurgusu yapıldı.
Ankara’da “Her dilde feminist isyandayız”
Ankara’da düzenlenen 20. Feminist Gece Yürüyüşü için kadınlar ve LGBTİ+’lar Yüksel Caddesi’nde bir araya geldi. Yüksel Caddesi’nden Sakarya Caddesi’ne yürüyen katılımcılar “Emperyalizmi yıkacağız özgür bir dünya kuracağız”, “İsyan, devrim, özgürlük” ve “Rojava’dan Filistin’e enternasyonalist kadın direnişi” yazılı pankart ve dövizler taşıdı.
Yürüyüşün ardından yapılan açıklamada Türkçeyi Hazal Battaloğlu, Kürtçeyi ise Zelal Anğay okudu. Açıklamada kadınların ve LGBTİ+’ların savaş, yoksulluk ve şiddet politikalarıyla kuşatıldığı belirtilerek “Her dilde, her renkte, her sokakta feminist isyandayız” denildi.
6284 sayılı Kanun’un etkin uygulanmadığına dikkat çekilen açıklamada Fatmanur Çelik ve Hifa İkra’nın ölümlerine işaret edilerek kadın cinayetlerinin politik olduğu vurgulandı. Transların hormon ve beden uyum süreçlerine erişimin zorlaştırılmasına yönelik düzenlemelere karşı da mücadele çağrısı yapıldı.
Açıklamada Rojava, Filistin, İran ve Afganistan’daki kadınların mücadelesine de selam gönderilerek “Savaşın olduğu yerde ilk hedef kadınlar oluyor. Yaşamlarımız için, barış için direniyoruz” ifadeleri kullanıldı.
İstanbul’da binlerce kişi yürüdü
İstanbul’da 24. Feminist Gece Yürüyüşü için kadınlar ve LGBTİ+’lar Beyoğlu Sıraselviler Caddesi’nde toplandı. “Bu düzeni feminist mücadelemizle değiştireceğiz” sloganıyla düzenlenen yürüyüşte binlerce kişi Sıraselviler’den Cihangir’e doğru yürüdü.
Yürüyüş öncesinde Taksim’e çıkan bazı yollar ve metro durakları kapatılırken, katılımcılar “Geceleri de sokakları da meydanları da terk etmiyoruz”, “Jin, jiyan, azadî” ve “Dünya yerinden oynar kadınlar özgür olsa” sloganları attı.
Yürüyüşe DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ile HDK Eş Sözcüsü Meral Danış Beştaş da katıldı. Yaklaşık bir saat süren yürüyüşün ardından Cihangir Katlı Otoparkı önünde meşaleler yakıldı. Basın açıklamasında feminist dayanışmanın özgür ve eşit bir yaşamın temelini oluşturduğu vurgulandı.
Eylemin ardından gökkuşağı bayrağı taşıdığı belirtilen 5 kişi ara sokaklarda gözaltına alındı.
İzmir’de “Gericiliğe teslim olmayacağız”
İzmir’de bu yıl 9’uncusu düzenlenen Feminist Gece Yürüyüşü için kadınlar eski Leman Kültür önünde toplandı. Katılımcılar Kıbrıs Şehitleri Caddesi üzerinden Alsancak Türkan Saylan Kültür Merkezi önüne yürüdü.
“Patriyarkaya karşı bitmeyen isyan, neşe ve öfkeyle sokakları mora boyamaya” şiarıyla yapılan yürüyüşte “Feminist isyanımız yaşamlarımızı kuşatan sınırları aşıyor” pankartı açıldı. Katılımcılar “Rojin Kabaiş için adalet”, “Kadın cinayetlerini durduracağız” ve “Yaşasın kadın dayanışması” sloganları attı.
Yürüyüşün ardından yapılan açıklamada kadın cinayetlerinin ve şüpheli ölümlerin arttığına dikkat çekildi. 2025 yılında en az 294 kadının erkekler tarafından öldürüldüğü, 297 kadının ise şüpheli şekilde yaşamını yitirdiği belirtilerek devletin kadınlara yönelik şiddeti önlemekle yükümlü olduğu vurgulandı.
Açıklamada ayrıca kadın emeğinin güvencesiz ve düşük ücretli işlerde sömürüldüğü, bakım yükünün kadınların omuzlarına bırakıldığı ifade edildi. Kadınlar eşit ücret, güvenceli çalışma ve kamusal bakım hizmetleri talebini yineledi.
Ekoloji, hayvan hakları ve barış mücadelesine de değinilen açıklamada “Gericiliğe teslim olmayacağız. Hayatlarımızdan elinizi çekin. Eşit, özgür ve laik bir yaşam için mücadele ediyoruz” mesajı verildi.
ADANA – MERSİN – ANTALYA
Adana, Mersin ve Antalya’da kadınlar ve LGBTİ+’lar 8 Mart kapsamında düzenlenen Feminist Gece Yürüyüşlerinde bir araya geldi. Kent merkezlerinde toplanan kadınlar pankart ve dövizlerle yürüyüşler düzenlerken “Jin, jiyan, azadî”, “Kadın cinayetlerini durduracağız”, “Dünya yerinden oynar kadınlar özgür olsa” ve “Yaşasın feminist mücadelemiz” sloganları attı.
Mersin’de bu yıl 12’ncisi gerçekleştirilen Feminist Gece Yürüyüşü Kushimoto Sokağı’nda başlayarak Özgecan Aslan Meydanı’nda sona erdi. Yürüyüşte “Eşit ve özgür bir yaşamda ısrarcıyız” pankartı taşınırken kadınlar erkek şiddetine, savaşa ve ayrımcılığa karşı mücadele vurgusu yaptı. Yürüyüşün ardından yapılan açıklamada kadınların taleplerinin ancak örgütlü mücadeleyle hayata geçeceği belirtilerek feminist dayanışmanın büyütülmesi çağrısı yapıldı.
Antalya’da ise kadınlar Hadrian Kapısı önünde bir araya geldi. Cumhuriyet Meydanı’na yürümek isteyen kadınlara polis izin vermedi. Polis engelini protesto eden kadınlar, çalınan müzikler eşliğinde halay çekerek tepki gösterdi. Etkinlik sloganlar ve halaylarla sona erdi.
Adana’da da kadınlar ve LGBTİ+’lar kent merkezinde bir araya gelerek yürüyüş gerçekleştirdi. Yürüyüşün ardından yapılan açıklamada kadınlara yönelik şiddete, yoksulluğa ve ayrımcılığa karşı mücadeleyi büyütme çağrısı yapılırken eşit ve özgür bir yaşam talebi vurgulandı. Kadınlar, hakları ve yaşamları için örgütlü mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.