Soma’da maden ocağında yaşanan işçi katliamına ilişkin Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın paylaştığı veriler kafalarda soru işareti yarattı. Son olarak madende kimsenin kalmadığını açıklayan Bakan’ın kurtarılan işçi sayısına ilişkin verdiği sayılar, “122 kişi ne zaman kurtarıldı” sorusunu beraberinde getirdi.
İlk gün muamması
Sol Portal’da yer alan habere göre;13 Mayıs günü, facianın yaşandığı ilk saatlerde, madende yüzlerce işçinin mahsur kaldığı, yangının devam ettiği, 5 işçinin ise yaşamını yitirdiğinin kesinleştiği ifade edilmişti. İlerleyen saatlerde Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın “Sonucu biraz kötü olacak öyle görünüyor” şeklindeki açıklamasıyla, durumun çok daha kötü olduğuna yönelik iddialar güçlenmiş oldu. Gece yarısına doğru, Manisa Belediye Başkanı’nın televizyon kanallarına çıkarak ölü sayısını 157 olarak açıklamasına kadar, bölgedeki görgü tanıklarının gözlemleri dışında, durumun vehametine yönelik hiçbir bilgi verilmemişti. Gecenin ilerleyen saatlerinde Soma’ya ulaşan ve açıklama yapması beklenen Taner Yıldız’ın iki saat boyunca hiçbir açıklama yapmaması da şüphelerin yaygınlaşmasına neden olmuştu. Beklenen açıklama ise 14 Mayıs günü saat 02:00 sularında Yıldız’dan geldi: “151 işçimizi kaybettik. 780 işçi vardı, 300 kişiyi çıkartabildik.”
Yıldız, gecenin ilerleyen saatlerinde, 166 işçinin hayatını kaybettiğini açıkladı, 80 işçinin de yaralandığını söyledi. Sabah ise hayatını kaybeden işçilerin sayısının 201’e yükseldiğini açıkladı.
Ertesi gün
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) yetkililerinden ertesi gün öğlen saatlerinde alınan bilgiye göre, kentteki hastanelerde facıadan bu yana 88 kişi tedavi gördü. 63 kişi tedavilerinin ardından taburcu edilirken, 25 kişinin tedavisi sürüyordu. Aynı saatlerde açıklama yapan CHP Manisa Milletvekili Özgür Özel hayatını kaybeden madenci sayısının 350’ye yaklaştığını söyledi. Başbakan Erdoğan ise bu sayının 238’e ulaştığını açıkladı.
Akşam saatlerinde Enerji Bakanı Taner Yıldız’a göre, hayatını kaybedenlerin sayısı 274’e yükseldi. Bu sayı, gecenin sonunda 283 oldu. Bakan’ın “300 civarında kapatırız” diyerek tepki topladığı açıklamanın ardından, bugün çalışmaların tamamlandığı ve toplam 301 işçinin yaşamını yitirdiği ifade edildi.
Sayılar bir türlü tutmuyor
Facianın ikinci gününde yetkililerin yaptığı açıklamaya göre madende 787 maden işçisi vardı, 274 işçi öldü, 80 yaralı kurtarıldı. Bu hesaba göre, henüz akıbeti bilinmeyen 433 işçi olması gerekiyordu. Açıklanan resmi sayıya göre ise, madende 150 kişi kalmıştı. Bu hesapta 283 kişilik bir açık kalıyordu ve sendikalar da bu sayıların tutmadığını gündeme getirerek basın açıklamaları yaptı.
Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın son olarak madende çıkarılamayan 18 işçinin kaldığı yönündeki sözleri herkes tarafından şaşkınlıkla karşılanmıştı. Ölü ve yaralı sayılarından sonra maden hala yüzlerce işçinin olması gerekirken, 18 işçi iddiasının bölgedeki kayıt masasıyla ilgili olduğu söyleniyordu. Taner Yıldız’ın bundan sonraki açıklamaları ise, 18 işçinin içeride kaldığı verisinden hareketle yapılan açıklamalardı. Oysa içeride sadece 18 işçinin kaldığı verisi bile bölgedeki pek çok kişi tarafından reddediliyordu.
122 kişi ne zaman kurtarıldı?
Son tablodaki en büyük soru işareti, sağ kurtulanların sayısının ilk olarak 363 olarak açıklanması ve Taner Yıldız’ın çalışmaların sona erdiğini söylediği açıklamada ise 485 kişinin sağ kurtarıldığını söylemesi. İki açıklama arasındaki 122 kişilik uyuşmazlığın tek açıklaması, açıklamalar arasında geçen 2 günlük sürede 122 kişinin madenden sağ olarak çıkarılmış olması. Madenin çevresinde yer alan görgü tanıkları ve kurtarma ekipleri ise, iki açıklama arasında geçen sürede 122 kişinin kurtarıldığı gibi bir bilgiyi paylaşmadılar. Ortadaki en büyük soru, 122 kişinin nasıl olup da kameralara yansımadan ve Taner Yıldız’ın sık sık yaptığı açıklamalara konu olmadan sağ kurtarılmış olduğu.
Kurtarma ekiplerinin ve kitle örgütlerinin talebi ise, sağ kurtarılanların ve 787 işçinin tamamının isimlerinin açıklanması. Bu talep akşam saatlerinde AFAD’ın liste yayınlamasıyla karşılansa da, yakınlarını arayan madenci aileleri tarafından liste henüz doğrulanmış değil.