Dünya genelinde ülkelerin özgürlüklerini takip eden düşünce kuruluşu Freedom House, daha önce ‘kısmen özgür’ ülkeler kategorisine aldığı Türkiye’yi ‘özgür olmayan’ ülkeler kategorisine aldı.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Freedom House (Özgürlük Evi), ‘2018 Dünyada Özgürlükler Raporu’ açıkladı. ‘Demokrasi Krizde’ başlığı verilen yıllık raporda Türkiye ilk kez ‘özgür olmayan’ülkeler kategorisine düşürüldü. Türkiye daha önce ‘kısmen özgür’ kategorisindeydi.
Demokrasi notu 6 puan geriledi
Raporda Türkiye’nin notu geçen yıla göre 6 puan geriledi. 1974-1980 yılları arasında ‘özgür’ ülkeler statüsünde yer alan Türkiye, daha sonra ‘kısmen özgür’ ülkeler kategorisine alınmıştı. Son raporda ise Türkiye ‘özgür olmayan’ kategorisine alındı.
Dünya genelinde özgürlüklerin durumunu takip eden kuruluş, raporunun Türkiye’yle ilgili değerlendirme bölümünde, Türkiye’nin 'kısmen özgür' kategorisinden 'özgür değil' kategorisine düşürülmesinin, “Dünyada Özgürlükler raporlarında uzun ve giderek hızlanan düşüşünün bir neticesi olduğunu” belirtti.
'Demokrasi dünya genelinde geriliyor'
Amerika’nın Sesi’ne göre, raporda dünya genelinde de demokrasinin 'saldırı altında olduğu ve gerilediği' ve bu krizin, Amerika’nın da demokratik standartlarının 'hızla aşınması' nedeniyle yoğunlaştığı tespitine yer verildi. Rapora göre, küresel özgürlükler 12 yıldır sürekli gerileme kaydediyor. 2017’de de 71 ülkede siyasi haklar ve sivil özgürlüklerde net gerilemeler görülürken, sadece 35 ülkede durum iyileşme gösterdi.
Freedom House’un başkanı Michael J.Abramowitz,“Demokrasi, on yıllardır en ciddi krizle karşı karşıya. Demokrasinin, özgür ve adil seçimler, azınlık hakları, basın özgürlüğü ve hukukun üstünlüğünün garanti altına alınması gibi temel ilkeleri dünya genelinde baskı altında” dedi.
ABD’nin de notu 3 puan düşürüldü
“Rusya ve Çin’in, dünyadaki öncü demokrasilerde yaşanan gerilemeden, hem kendi içlerinde baskıları artırarak, hem de zararlı etkilerini diğer ülkelere ihraç ederek istifade ettiği” belirtilen raporda, 2017’nin önemli bir gelişmesinin, “ABD’nin, demokrasinin hem savunucusu hem de örneği olma konumundan çekilmesi olduğu” kaydedildi.
Amerika’nın puanını önceki yıla göre 3 puan düşüren raporda, “Amerika’nın basın ve yargı gibi kurumları, Başkan Trump’ın eşi benzeri görülmemiş saldırıları karşısında direnç gösterse de, saldırılar en nihayetinde onları zayıflatabilir. Bu durum da Amerikan demokrasisinin sağlığı ve Amerika’nın dünyadaki konumuna ciddi etkiler yapabilir. Amerika’nın demokrasinin öncü savunucusu olma şeklindeki geleneksel rolünden çekilmesi derin kaygı yaratıyor. Bunun, modern zamanın diktatörleri ve onların tehlikeli fikirlerine karşı devam ettirilen mücadele üzerinde olası sonuçları olabilir” değerlendirmesinde bulunuldu.
'113 ülkede demokrasi alarm veriyor'
Raporda, demokrasilerde geriye gidiş serisinin görülmeye başladığı 2006 yılından bu yana 113 ülkede durumun net biçimde daha da kötüleştiği ve sadece 62 ülkede iyileşme olduğu da belirtildi. Hürriyette yer alan haberde raporda 195 ülke değerlendirme altına alınırken, bunlardan 88’i (yüzde 45) 'özgür', 58’i (yüzde 30) 'kısmen özgür' ve 49’u (yüzde 25) 'özgür değil' kategorisinde yer aldı. Raporda, 'özgür olmayan ülkeler' kategorisine alınan 49 ülkeden 12’sinin siyasi haklar ve sivil özgürlükler açısından 'kötünün de kötüsü' konumunda olduğu ifade edilerek, bu ülkeler en az özgür olandan başlayarak şöyle sıralandı: Suriye, Güney Sudan, Eritre, Kuzey Kore, Türkmenistan, Ekvador Ginesi, Suudi Arabistan, Somali, Özbekistan, Sudan, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Libya.