İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin raporuna göre temmuz ayında en az 205, yılın ilk yedi ayında ise en az 1119 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
İSİG, “İşçi sınıfına yönelik bu ‘iyi planlanmış politik cinayet’in katili ne iş makinesi ne işçi hatası ne de tek tek işverendir. Asıl katil neoliberal sermaye hareketinin ‘düşük maliyet stratejisi’; yani ucuz ve güvencesiz işçiliktir” dedi.
İSİG'in paylaştığı rapor şu şekilde:
İş cinayetleri raporunu kaleme almak çok zor. Dile kolay 205 işçi, emekçi iş cinayeti denilen olay zincirinde öl(dürül)dü. Tek tek yaşananları görüyorsunuz, ailelerini görüyorsunuz, işçilerin fotoğraflarıyla göz göze geliyorsunuz… Önlem almamak, denetimsizlik, örgütsüzlük vb. nedenlerdi işçi kardeşlerimizi yaşamdan koparan. Cinayet deyince yaygarayı koparıyor sorumlular. “Efendim bunlar kaza, olabilir, alın yazısı” vb. Değil hem de bin kere değil…
Örneğin Adana Sarıçam OSB’de 5 işçinin öldüğü iş cinayetine bakalım. Erke Gübre Fabrikası’nın çatı kaplama işini yapan Hüda Metal işçileri yük vincinden düşerek can verdiler.
1- İşçiler yük vincine bindiriliyorlar, adı üstünde insan taşımak için değil yük taşımak için.
2- Bindikleri yük vinci ağırlıklarını taşıyabilecek kapasitede değil, nitekim halat kopuyor.
3- İşçiler çoğunlukla olduğu gibi taşeron. Suruç’tan gelen akrabalar. Hepsi de sigortasız çalışıyor.
4- İşçilerin ikisi çocuk, 17 yaşındalar. Birisi Ziraat mezunu ama işsiz olduğu için inşaatta çalışıyor.
5- Üçünün eşi hamile ve çocukları olacak.
6- Denetim, sendika vs. hak getire…
Yani nereden baksanız uzun bir hikaye. Şimdi iş kazası değil bu bir cinayet dediğimizde yanlış mıyız?
Tabi işin özü şu: İşçi sınıfına yönelik bu iyi “planlanmış politik cinayet”in katili ne iş makinesi ne işçi hatası ne de tek tek işveren kusurudur. Asıl katil neoliberal sermaye hareketinin “düşük maliyet stratejisi”; yani ucuz ve güvencesiz işçiliktir. Tarihsel gerçeklik yoruma açık kapı bırakmıyor: İşçi sınıfı bu şartlarda çalıştırılırsa ölüm kaçınılmazdır! Bunun adı işçikırımıdır; işçi sınıfına karşı sistematik bir toplumsal savaştır. Bu konuya şimdilik bir nokta koyalım.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Resmi Gazete’nin 27 Temmuz sayısında Temmuz 2017 dönemine ilişkin işçi sendikalarının istatistiklerini yayımladı. Bir önceki dönemle kıyaslarsak kayıtlı işçi sayısı yüzde 6,94 oranında bir artışla 13.581.554’e yükseldi. Aynı dönemde sendikalı işçi sayısı 77 bin 73 artarak, 1.623.638 oldu. Ancak bu yükselişe rağmen sendikalı işçi oranı, bir önceki dönemin altına inerek yüzde 11,95’e geriledi. Ne kadar örgütlü olduğu tartışılsa da bu yüzdenin dışında kalan kısım, yani işçi sınıfının yüzde 88’i örgütsüz.
Oysa insanlarımız ne kadar çok kuruma üye biliyorsunuz. Bir çevremize bakalım. Futbol takımı, hemşeri derneği vs. Ama sınıfsal örgütlülüğe baktığımız da ise örgütsüzlük dizboyu. Tabi illa sendikaya üye olmak da örgütlü olmak anlamına gelmiyor. Yani iş cinayetlerinin en temel nedeni ve aynı ayda çözümünü de oluşturacak ilk adım ortaya çıkıyor: Örgütlü olmak…
Buradan bir çağrı yaparak raporumuzun giriş kısmını tamamlayalım: Ülkemizin her yerinde sesimizi duyan işçi arkadaşlar. Her gün 7-8 arkadaşımız evden çıkıyor ama geri dönemiyor. Çünkü iş cinayetlerinde öldürülüyorlar. Hepimiz birbirimize yani tüm işçi sınıfına karşı sorumluyuz. Yani tek bir işçi bile iş cinayetlerinde öldürülmüşse tüm proleter sınıfları öldürülmüş saymamız gerekir. İşte tam da bu yüzden can güvenliğimiz için örgütlenelim…
***
6331 Sayılı İSG Yasası çıktıktan sonraki iş cinayetleri şöyle;
2013 yılının ilk yedi ayında en az 627 işçi,
2014 yılının ilk yedi ayında en az 1139 işçi,
2015 yılının ilk yedi ayında en az 982 işçi,
2016 yılının ilk yedi ayında en az 1108 işçi,
2017 yılının ilk yedi ayında ise en az 1119 işçi yaşamını yitirdi…
Temmuz ayında yaşamını yitiren 205 emekçinin 163’ü işçi, memur statüsünde çalışan ücretlilerden; 30’u çiftçilerden/küçük toprak sahiplerinden ve 12’si esnaflardan olmak üzere 42’si kendi nam ve hesabına çalışanlardan oluşuyor…
Temmuz ayında iş cinayetlerinin işkollarına göre dağılımı şöyle;
İnşaat, Yol işkolunda 51 işçi; Tarım, Orman işkolunda 45 işçi; Taşımacılık işkolunda 19 işçi; Belediye, Genel İşler işkolunda 12 işçi; Ticaret, Büro işkolunda 11 işçi; Savunma, Güvenlik işkolunda 11 işçi; Konaklama, Eğlence işkolunda 10 işçi; Madencilik işkolunda 8 işçi; Petro-Kimya, Lastik işkolunda 7 işçi; Metal işkolunda 7 işçi; Enerji işkolunda 7 işçi; Çimento, Cam işkolunda 5 işçi; Gıda, Şeker 3 işçi; Tekstil, Deri işkolunda 2 işçi; Ağaç, Kâğıt işkolunda 1 işçi; İletişim işkolunda 1 işçi; Gemi, Tersane işkolunda 1 işçi ve çalıştığı işkolunu belirleyemediğimiz 4 işçi yaşamını yitirdi…
Temmuz ayında iş cinayetlerinin nedenlerine göre dağılımı şöyle;
Trafik, Servis kazası nedeniyle 49 işçi; Yüksekten Düşme nedeniyle 41 işçi; Ezilme, Göçük nedeniyle 31 işçi; Şiddet nedeniyle 24 işçi; Elektrik Çarpması nedeniyle 18 işçi; Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 11 işçi; Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 8 işçi; Patlama, Yanma nedeniyle 3 işçi; Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 2 işçi; İntihar nedeniyle 1 işçi; Kesilme, Kopma nedeniyle 1 işçi ve diğer nedenlerden dolayı 16 işçi yaşamını yitirdi…
Temmuz ayında iş cinayetlerinin yaş gruplarına göre dağılımı şöyle;
14 yaş ve altı yaş grubunda 2 işçi,
15-17 yaş grubunda 8 işçi,
18-27 yaş grubunda 34 işçi,
28-50 yaş grubunda 99 işçi,
51-64 yaş grubunda 38 işçi,
65 yaş ve üstü yaş grubunda 9 işçi,
ve yaşını bilmediğimiz/öğrenemediğimiz 15 işçi yaşamını yitirdi…
Temmuz ayında ülkemizin 60 şehrinde işçi arkadaşlarımızı yitirdik…
19 ölüm İstanbul’da; 10 ölüm Adana’da; 8’er ölüm Konya ve Mersin’de; 7’şer ölüm Bursa ve Muğla’da; 6’şar ölüm Aydın, Denizli ve Tekirdağ’da; 5’er ölüm Hakkari, Hatay, Manisa, Sakarya ve Şırnak’ta; 4’er ölüm Ankara, Balıkesir, Diyarbakır, İzmir, Kahramanmaraş, Kastamonu, Samsun ve Zonguldak’ta; 3’er ölüm Antalya, Çorum, Elazığ, Giresun, Gümüşhane, Isparta, Kayseri, Kocaeli, Malatya ve Trabzon’da; 2’şer ölüm Afyon, Aksaray, Bartın, Çanakkale, Karaman, Kırıkkale, Mardin, Niğde, Osmaniye, Sinop, Şanlıurfa, Uşak ve Yalova’da; 1’er ölüm ise Amasya, Batman, Bilecik, Bingöl, Bolu, Düzce, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Kars, Kırklareli, Kırşehir, Kütahya, Ordu ve Sivas’da yaşandı…
2017 / Temmuz ayında yaşamını yitiren Sultan Akay, Fatma Diril Şensoy, Hüseyin Beyaztaş, Said Mehdiyev, Veysel Çezik, Ceylan Kanarya, Tahsin Can Korkut, Yusuf Doğan Apucu, Hasan Dursun, Hamide Beygirlioğlu, Mustafa Tomaki, Hacı Ali Çıracı, Samettin Kul (Yakupoğlu), Mehmet Kuru, Hasan Giyasettin Yılmaz, Hasan Karakaya, Erol Demir, Mehmet Çolak, Mustafa Açıkgöz, Tayip Fidan, Hüseyin Tokçoban, Erkan Yanar, Kenan Sevgeç, İbrahim Zengin, Adem Altun, İsmet Altın, Muhammed Ali Şahin, Ramazan Eken, Betül Kazan, Ali Çallı, Ferhat Atilla, Erdoğan As, Zeki Serçe, Ayfer Uçar, Gülender Akkaş, Nurettin Gözükmez, Mustafa Tüfekçioğlu, Feride Tüfekçioğlu, Nuri Üstüner, Nuri Üstüner, Emine Koçak, Faruk Yıldırım, Süleyman İmal, Ozan Diz, Talat Tezcan, Mehmet Yorgun, Hakan Köşker, Arif Atçı, Ramazan Zurnacı, Ramazan Aksöz, Ramazan Bulut, Şükrü Arslan, Saniye Demir, Enver Erdenk, Kenan Kulakçı, Oğuz Demir, Yılmaz Yiğit, Murat Gümüş, Mustafa Gümüş, Fehmi Kaya, Faruk Kaya, Emre Halil Arslan, Göksel Tosun, Arif Okul, Gahraman Gahramanov, İrfan Uz, Yakup Özbek, Oğuzhan Bayrak, Selim Yaman, Bayram İncekara, Tahir Ural, Mehmet Yiğit, Osman Gökşin, Köksal Yıldırım, Kaya Ersöz, Hatice Sevci, İsa Özdemir, Özgür Aksoy, Niyazi Ateş, Mustafa Parça, Nurettin Çökelez, Hasan Özcan, Ferzan Balta, Osman Arıkoğlu, Kayhan Bakımcı, Ersin Adsaz, Ali Andı, Sedat Aydoğdu, Önder Karadağ, Mustafa Özmen, Mehmet Yavuz, Sercan Tuncar, Mustafa Karapınar, Nihat Aykum, Cevat Köseoğlu, Hasan Korkmaz, Zeki Ekşi, Hasan Taşpınar, Metin Ak, Mehmet Adem Uçak, Ramazan Erol, Yunus İnci, Ali Osman İlipınar, İbrahim Çobanoğlu, Ahmet Pir (Tahhan Feras), Numan Çiçek, Kemal Akdeniz, Tuğrul Şahin, Kurtça Mehmet Seven, İsmail Kayar, Muhammed Mustafa Küpeli, Veysel Nemutlu, Arif Marangoz, Mehmet Yılmaz, Cihad Elhamid, Ammar Muhammed Ali, Mehmet Salih Tekşut, Muharrem Çoban, Koray Yurtsever, Osman Akgün, Dursun Doğan, Sadık Aktaş, Hüseyin Kartal, Harun İbişoğlu, Emre Sincar, Erol Gülbahçe, Hakan Arı, Zafer Yıldız, Hikmet Akdeniz, Serhat Şahin, Emre Kocagöz, Hasan İke, Müzbah Cengiz, Selman Külte, Dursun Ercan, Harun Kaya, Hacı Ceylan, Kadir Beser, Nevzat Güneş, Edip Erdoğan, Serkan Tekin, Ahmet Yıkıcı, Fatih Deniz, Güven Türkmen, M.Y., Gökhan Yaman, İsmail Şan, Süleyman Dorudemir, A.Ö., Tayfur Karaç, Abdulbaki Karaç, Mehmet Nuri Çiçek, İrfan Topal, Emrah Öztürk, Fehmi Yardımcı, Şaban Güneşsu, Mustafa Piştav, Adem Aksoy, İbrahim Tekbaş, Ender Dölgen, Bayram Malkoç, Halil Y., Vedat Erol, Kadir Arabacı, Rüstem Aslan, Hasan Akıl, İsmail İnatoğlu, Furkan Say, Ali Osman Duvar, Ersin Ünlü, Hidayet Eren, Bülent Erdem, Atakan Karaduman, Ehlivan Bayrampınar, Pelin Bahar Kaya, Abdullah Kaçan, Hakan Sak, Hakan Çalışkan, Zeki Ateş, Burak Bülbül, Ertuğrul Taciroğlu, Erkan Kurşun, Ramazan Birgül, Battal Yıldız, Seçkin Pazarlı, Zeynel Şimşek, İdris Büyükdönmez, Hasan Patır, Nurullah Metin, Emine Aksu, Ayhan Işık, Ercan Bozkır, Selahattin Arslan, Cemal Saçu, Musa Bilgin, Hasan Erdoğan, Ahmet Yıldırım, Yunus Topyıldız, Melih Diğrek, Hüseyin Avcı, Arif Akın, Dilek Temur, Orhan Can, Nurullah Yılmaz ismini öğrenemediğimiz bir işçiyi saygıyla anıyoruz!