Close Menu
Siyasi HaberSiyasi Haber

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    MHP’li Kars Belediyesi’nin Sayıştay raporu: 63 araç kayıp, 23 aracın motoru yok

    15 Kasım 2026

    COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

    15 Kasım 2026

    YENİ Parti 1’inci Olağan Kurultayı: Özgür Özel genel başkan seçildi

    14 Kasım 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    • Güncel
      • Ekonomi
      • Politika
      • Dış Haberler
        • Dünya
      • Emek
      • Kadın
      • LGBTİ+
      • Gençlik
      • Ekoloji ve Kent
      • Haklar ve özgürlükler
        • Halklar ve İnançlar
        • Göçmen
        • Çocuk
        • Engelli Hakları
      • Yaşam
        • Eğitim
        • Sağlık
        • Kültür Sanat
        • Bilim Teknoloji
    • Yazılar

      1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

      10 Kasım 2026

      Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

      6 Kasım 2026

      Allende’ye Darbe: Şili 1973

      4 Kasım 2026

      Ölümünün 55. yılında Kıvılcımlı kitapları (IV) Sosyalist ortamın ve “Doktorcuların” tavrı

      29 Ekim 2026

      Erken Cumhuriyet’in millî sanayileşme hamlesinin arka planı: Alman sermayesi, patent anlaşmazlıkları ve mali krizler

      29 Ekim 2026
    • Seçtiklerimiz

      COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

      15 Kasım 2026

      COP31’in gizlediği

      14 Kasım 2026

      İsrail seçimleri: Netanyahu giderse her şey ya da herhangi bir şey değişecek mi?

      13 Kasım 2026

      YENİ Parti’nin stratejik yol ayrımı

      13 Kasım 2026

      Kristallnacht’ın gölgesinde Türkiye: 1938 Sonbaharında devlet aklı ve azınlık politikaları

      10 Kasım 2026
    • Röportaj/Söyleşiler

      Tuncay Yılmaz: Avrupa’da enternasyonalist bir ortak direniş hattı kurmak istiyoruz

      29 Ekim 2026

      DEM Partili Özgül Saki: “Hiçbir toplumsal kesim güvende değil”

      22 Eylül 2026

      NAZA’nın yönetmenleri: Gazze’de yaşananlara dair hâlâ büyük bir inkâr söz konusu

      14 Eylül 2026

      Tülay Hatimoğulları: Garanti aramanın yolu süreci dönülmez hâle getirmek

      17 Ağustos 2026

      Dr. Toros Korkmaz: “Çerçeve yasa çözüm için hukuksal zemin oluşturabilir”

      6 Ağustos 2026
    • Dosyalar
      • “Süreç” ve Sol
      • 30 Mart Kızıldere Direnişi
      • 8 Mart Dünya Kadınlar Günü 2022
      • AKP-MHP iktidar blokunun Kürt politikası
      • Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
      • Ekim Devrimi 103 yaşında!
      • Endüstri 4.0 üzerine yazılar
      • HDK-HDP Tartışmaları
      • Kaypakkaya’nın tarihsel mirası
      • Ölümünün 69. yılında Josef Stalin
      • Mustafa Kahya’nın anısına
    • Çeviriler
    • Arşiv
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    Anasayfa » Tanrının Belası Parçacık! – Onur Kolcu

    Tanrının Belası Parçacık! – Onur Kolcu

    Siyasi Haber15 Eylül 2015
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Reddit Tumblr Email
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    İnsanlık tarihi boyunca insanlar hep yaşadıkları evreni anlama gayreti içinde olmuşlardır. Önceleri felsefecilerin temel olarak etrafındakileri yorumlamaları ölçeğinde gelişen bilim, sonraları işin erbaplarının ortaya çıkmasıyla bugünkü modern bilim anlayışının ortaya çıkmasına temel oluşturdu. Makro düzeyde ele alınan ve doğrudan gözlemlenebilir olan bilimsel değerlendirmeler bir süre sonra kendisini daha küçüklerin dünyasının merakına ve keşfine bıraktı. Küçükler dünyasının, yani maddenin temel düzeyde oluşturucusu olan parçacıkların keşfi de bu merakın tarihsel bir ürünü oldu. Parçacıklar dünyası hiçbir dönemde son zamanlardaki kadar ilgi görmedi. Bu ilginin önemli bir kısmını da “Higgs parçacığı” adı verilen parçacık işgal etti.

    Higgs parçacığı özellikle üzerine yapışan isimlendirmeyle herkesin daha yoğun ilgisini çekti. Aslında parçacıklar dünyasında önemli bir yer işgal eden bu parçacık Nobel ödüllü fizikçi Leon Lederman’ın yazdığı bir kitap sonrası “Tanrı Parçacığı” ismiyle anılır oldu. Lederman ilk olarak kitabını “Tanrının Belası Parçacık” olarak adlandırmış olsa da editör marifetiyle tanrı parçacığı ismini alan Higgs bozonu bu adla kendisi için şöhret basamaklarını çifter çifter çıkmış oldu. Ancak bu içeriğinden ve kendisinden bağımsız ünün yanlış yargılara sebep olması, keşfinin görkemini gölgeleyen bir şey haline geldi. Öyle ki yurdum ilahiyatçılarının bir kısmı Higgs’in bulunmuş olabileceği ilk açıklandığında “haşa huzurdan” pozisyonuna geçerek, hepimizin, tabii ki tanrının yarattıkları olduğunu belirtme gereğini hissettiler. Popüler hale getirmek ve bilginin alıcı kitlesini arttırabilmek açısından metafizik yanının daha öne çıkarıldığı televizyon programlarından farklı olarak bu yazıda Higgs bozonu kendi adıyla adlandırılacaktır.

    Higgs bozonu parçacıklara kütle kazandırdığı düşünülen bir bozondur. Bozonlar kuvvet taşıyıcısı olan ve Higgs bozonu özelinde kütle kazanma mekanizmasını oluşturan parçacıklar olarak özetlenebilir. Bu durumu anlamak için bir örnek bize yardımcı olabilir. Örneğin karlı bir kış günü yokuş aşağı inerken ayağınız kaydı ve sırt üstü düştünüz. Siz o durumdayken apartmanlardan birinde camdan size bakıp kıs kıs gülen birini gördünüz ve etrafınızdaki kardan bir kartopu yaparak penceredeki hınzırı alnından vurdunuz. İşte siz bunu yaparak ona kuvvet aktarımında bulunmuş olursunuz. Parçacıklar dünyasında da bu kuvvet aktarımını kuvvet taşıyıcı bozonlar yaparlar. Higgs bozonu da parçacıklar arasında kütle kazanım mekanizmasının sağlayıcısı olarak şöyle örneklendirilebilir; eğer attığınız kar topu penceredeki hınzırın hayatına alnındaki kar topuyla devam etmesine yol açıyorsa, atılan kartopunun Higgs bozonu olduğunu söyleyebiliriz. Buna göre evrenin oluşumunun, parçacıkların ve bu yolla elementlerin farklı kütlelere sahip olmasının temelinde yatan parçacıktır. Bu durum da ona kütlenin ne olduğu ve parçacıkların neden ve nasıl kütle kazandığına anlam verebilmemiz açısından büyük önem atfetmektedir.

    CERN’de ne bulundu?

    1964 yılında Peter Higgs, Gerald Guralnik, Richard Hagen ve Tom Kibble tarafından simetri kırılmasının ve higgs mekanizmasının teorik olarak ortaya atılmasının ardından, nihayet 2012 yılında CERN (Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi) Higgs bozonu olduğunu umdukları yeni bir parçacığı deneysel olarak bulduklarını açıkladılar. Ancak hatırlanacağı üzere 2012 yılında yapılan açıklamada net olarak Higgs bozonunun bulunduğu duyurulmamıştı. Bunun sebebi ise 125 GeV kütleye sahip bir bozon bulunduğunun yalnızca bilinebilir olmasıydı. Bu bozonun Standart Model’in Higgs bozonu mu yoksa başka bir modelin Higgs bozonu olup olmadığını veya yeni bir parçacık mı değil mi anlamak için bozona ait daha fazla özelliğin bulunması gerekiyordu. Nihayet 2013 Mart’ı ile beraber CERN yeni bir açıklama daha yaparak bulunan parçacığın Higgs bozonu olduğunu doğruladı. Bunu açıklayabilmesinin sebebi ise bulunan parçacığın spin ve parite gibi kendisine ait fiziksel büyüklüklerin ölçülebilir halde olması. Bununla birlikte bulunan Higgs’in şu anda Standart Model’in öngördüğü Higgs bozonu olduğu iddiası daha da güçlenmiş durumda.

    Peki Higgs ne işe yarar?

    Memleketimizin öngörü sahibi bir profesörü, Higgs ile yeni bir farmakolojinin çıkacağı iddiasını dahi ortaya atmaktan kendini alamamış olsa da, Higgs bozonunun ne işe yarayacağı ile ilgili bugünden bir şey söylemek gerçek manada üfürükçülükten başka bir şey değil. Ancak bu hiçbir işe yaramayacağı anlamına elbette ki gelmemektedir. Michael Faraday’a 1850 yılında dönemin İngiltere başbakanı William Gladstone elektriğin ne işe yaradığını sorduğunda, “Bilmiyorum ama birgün ondan vergi sağlayabileceğinizi söyleyebilirim” demişti. Higgs’in ne işe yarayacağını merak edenler için tavsiye edilebilecek tek şey henüz ücretsizken Higgs’in keyfini çıkarın.

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Telegram Email

    İlgili İçerikler

    Euclid Uzay Teleskobu’ndan evrenin en büyük haritası: 900 milyondan fazla galaksi görüntülendi

    12 Kasım 2026

    Sanal medyada 15 yaş sınırı yürürlüğe girdi

    1 Kasım 2026

    Gökbilimde tarihi keşif: Yaşanabilir bölgedeki kayalık gezegende ilk kez atmosfer doğrulandı

    18 Temmuz 2026
    Destek Ol
    Yazılar
    Toros Korkmaz

    1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

    Siyasi Haber

    Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

    Korkut Akın

    Allende’ye Darbe: Şili 1973

    Ahmet Kale

    Ölümünün 55. yılında Kıvılcımlı kitapları (IV) Sosyalist ortamın ve “Doktorcuların” tavrı

    Bağlantıda Kalın
    • Facebook
    • Twitter
    Seçtiklerimiz
    Ümit Akçay

    COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

    Siyasi Haber

    COP31’in gizlediği

    Siyasi Haber

    İsrail seçimleri: Netanyahu giderse her şey ya da herhangi bir şey değişecek mi?

    Toros Korkmaz

    YENİ Parti’nin stratejik yol ayrımı

    Güncel Kalın

    E Bültene üye olun gündemden ilk siz haberdar olun.

    Siyasi Haber, “tarafsız” değil “nesnel” olmayı esas alır. Siyasi Haber, işçi ve emekçiler, kadınlar, LGBTİ+’lar, gençler, doğa ve yaşam savunucuları, ezilen etnik ve inançsal topluluklardan yanadır.

    Devletten ve sermayeden bağımsızdır.

    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    EMEK

    Aliağa’nın ‘Çukur’unda ikinci Habaş alarmı!

    14 Kasım 2026

    Amasra’da Hattat Enerji işçileri üretimi durdurdu: 65 madenci yer altından çıkmıyor

    13 Kasım 2026

    HABAŞ’ın iş cinayeti bilançosu: 1999’dan bugüne en az 45 işçi yaşamını yitirdi

    12 Kasım 2026
    KADIN

    Urfa’da 2 kadın katledildi

    5 Kasım 2026

    ‘Kadınlar Yan Yana Geleceği Konuşuyor’ Konferansı yapılıyor

    31 Ekim 2026

    İpek Er’in faili eski uzman çavuş Musa Orhan’a beraat

    26 Ekim 2026
    © 2026 Siyasi Haber. Designed by Fikir Meclisi.

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.