Manisa Soma’da 301 madencinin hayatını kaybettiği iş cinayetinin üzerinden altı yıl geçti. Hapis cezası verilen sorumlular yavaş yavaş tahliye ediliyor, madenci yakınları ise “Katlettikleri yetmiyor evlatlarımızı, bir kez daha katlediyorlar onları verdikleri kararlarla” diyor.
Türkiye’de bundan altı yıl önce ülke tarihinin en fazla can kaybının yaşandığı iş cinayeti gerçekleşti.
Manisa’nın Soma ilçesinde Soma Holding’e bağlı Soma Kömürler İşletmeleri’ne ait maden ocağında 13 Mayıs 2014 tarihinde saat 15.00 sıralarında yangın çıktı.
Yangın nedeniyle 420 metre derinlikte bulunan, 3,5 kilometre uzunluğundaki galeriler dumanla doldu. Bu sırada madende bulunan 800’e yakın işçi mahsur kaldı.
İş cinayetinde 301 madenci hayatını kaybederken, yüzlerce işçi yaralandı.
Hayatını kaybeden madencilerden en genci 18, en yaşlısı 53 yaşındaydı.
Sorumlular tahliye ediliyor
İş cinayetiyle ilgili açılan soruşturmada Soma Kömür İşletmeleri AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’ın da aralarında bulunduğu şirketin sekiz yetkilisi katliamdan beş gün sonra tutuklandı. Toplam 51 kişi hakkında iddianame hazırlandı ve yargılamalar 12 Nisan 2015’te başladı.
Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davadan 11 Temmuz 2018’de çıkan kararda, 51 sanıktan 37’si beraat etti. Beraat edenlerden biri de Soma Kömür İşletmeleri A.Ş’nin iş cinayetinden altı ay öncesine kadar yönetim kurulu başkanı olan Alp Gürkan’dı.
Can Gürkan’a 15 yıl, şirketin genel müdürü Ramazan Doğru ile teknik müdür İsmail Adalı’ya ise 22 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Ancak İzmir Bölge Adliye Mahkemesi, 2019 Nisan ayında Gürkan’ı tahliye etti.
Bununla birlikte Meclis’ten geçen infaz yasası ile Soma Katliamı Davası’nda halen tutuklu olanların da cezalarında indirim gerçekleşti.
Yeni düzenlemeyle, normalde 2028 yılında ancak koşullu salıvermeden yararlanabilecek olan tutuklu isimler Ramazan Doğru ve İsmail Adalı, 2022 yılında serbest kalacak.
Yine davada hapis cezasına çarptırılan madenin işletme müdürü Akın Çelik ve teknik nezaretçi maden mühendisi Ertan Ersoy’un ise bu yılın Eylül ayında cezaevinden çıkabilecekleri belirtiliyor.
Dava dosyası Yargıtay’da temyiz aşamasında bulunuyor. Madenci ailelerinin avukatlarından Can Atalay, çıkacak karara göre hukuk mücadelelerini şekillendireceklerini söylüyor.
“Evlatlarımızın hayatını 6 günle sınırladılar”
Soma 301 Madenciler Sosyal Yardımlaşma Derneği Başkanı ve katliamda oğlu Uğur Çolak’ı kaybeden İsmail Çolak, Soma Katliamı Davası’nda adaletsizliğin ve hukuksuzluğun yaşandığına dikkat çekti.
Acılarının ilk günkü kadar taze olduğunu vurgulayan Çolak, “Mahkeme salonlarını arşınladıkça acımız hafifler sanıyoruz ama öyle olmuyor ne yazık ki. Biz evlatlarımızın toprağına dokunmaya korkarken en onurlu kıyafet olan cübbeyi çıkarıyor sanki hakimler de giyiyorlar üzerine celladın cübbesini. Katlettikleri yetmiyor evlatlarımızı, bir kez daha katlediyorlar onları verdikleri kararlarla. Tabii bizleri de. En önemlisi de hukuku katlediyorlar. Evlatlarımızın hayatını 6 günle sınırlıyorlar” dedi.
Başka iş cinayetleri yaşanmasın diye adalet mücadelelerini sürdüreceklerini söyleyen Çolak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Mücadelemiz yeni Soma’lar yaşanmasın diye. Soma’dan sonra yüzlerce işçi kaybettik. Ailelerinin yanındaydık. Acılarımız ortak, söylemlerimiz ortak. Ne olursa olsun biz evlatlarımız için mücadelemizi sürdüreceğiz. Bu ülkede herkes için adalet aramaya devam edeceğiz.”
İş cinayetleri sürüyor
Soma Katliamı’nın tanıklarından Sami Yavuz ise iş cinayeti yaşanmasının ardından işten çıkarılan madencilerden. Mayıs 2014’ten beri işsiz.
Katliamdan sonra maden için yaş kotası konduğunu, 36 yaş ve üstünün madene alınmadığını söyleyen Yavuz, “Burada sadece maden var, başka bir şey yok ki… Ondan herkes kendini madene vurmuştu ama maden işi bitti artık burada” diyor.
Yavuz’a göre madenin bitme sebeplerinden biri, iş güvenliği önlemlerinde Mayıs 2014’ten bu yana pek bir değişikliğin olmaması.
Sami Yavuz, “Patlamadan sonra bir yıl güvenliği sıkı tuttular. Şimdi halen madende çalışan arkadaşlarla konuşuyorum. ‘Aynı bıraktığın gibi’ diyorlar” diye anlatıyor.
Öyle ki Soma’da geçtiğimiz ay İmbat Madencilik tarafından işletilen bir kömür ocağında meydana gelen göçükte üç maden işçisi daha hayatını kaybetti.