Soma’da 301 madencinin yaşamını yitirdiği faciayla ilgili kısa kararını daha önce açıklayan mahkeme, gerekçeli kararını hazırladı. Kararda, “Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’ın, ocaktaki yangınlardan ve yapısal eksikliklerinden en baştan itibaren haberdar olduğu hususu mahkemiz tarafından kabul edilmiştir.” denildi.
Soma Ailelerinin Avukatı Can Atalay, “Dosya kapsamında Can Gürkan’ın da diğer sanıkların da olayın olacak olduğunu riskli gördükleri, bu riske ilişkin olarak alınması gereken önlemleri saptadıkları, bunu projelendirdikleri ve bu önlemleri almadıkları çok açık şekilde saptanmıştır. Buna rağmen bu kararın çıkmasının nedeni kâr hırsıdır” değerlendirmesinde bulundu.
DHA’dan Taylan Yıldırım’ın haberine göre mahkeme heyeti, yaklaşık 1,5 aylık aradan sonra gerekçeli kararı yazdı. Sanıkların savunmalarından mağdur ailelerin anlatımlarına, yaralı kurtulanların tanıklıklarından sanıklara yönelik değerlendirmelere kadar pek çok konuya yer verilen gerekçeli karar, 5 bin 820 sayfadan oluşuyor.
'Facia bir anlık olay değil'
Mahkeme heyeti, Soma Kömür İşletmeleri AŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve davanın bir numaralı sanığı Can Gürkan'a ait bölümdeki değerlendirmelerinde çarpıcı tespitlere yer verdi: “Can Gürkan'ın Eynez ocağındaki yangınlardan ve ocağın yapısal eksikliklerinden, ocağın devir alındığı tarihten, yani en baştan itibaren şirketin yönetimi kurulu başkanı olan sanığın, haberdar olduğu hususu mahkememiz tarafından kabul edilmiştir.” Olaya dair değerlendirmelerini sürdüren mahkeme heyeti, “İddianameye konu olayın en önemli ve temel nedenleri, yönetim anlayış ve uygulamalarından kaynaklanan yapısal nitelikte nedenlerdir. Olay, bir anlık hatalı uygulama, bir işçinin yanlış bir davranışına münhasıran bir vardiyaya tesadüf eden bir icrai hareket gibi anlık kusurlu bir harekete dayanmamaktadır. İddianameye konu olan olayın meydana gelmesinin somut olay üzerinden örneklemek gerekir ise yıllık 1.5 milyon ton kömür üretimine göre planlanmış ocak altyapısına rağmen, Haziran 2011 tarihli ek uygulama revize projesiyle projelendirilen S panolarına yönelik ikinci hava yolu paralel havalandırma yolunun uygulamaya geçirilmeyip, mevcut öngörülen riskli durum ile üretime devam etme ve yıllık 3.5 milyon ton olmak üzere uzun zamana yayılan hareketlerin birikimi olmuştur. Özellikle, meydana gelen yangının zararlı etkilerini arttırıcı nitelikteki havalandırma sorununun uzun yıllar şirket yönetim kurulu üyeliği yapıp, kaza tarihinde ise şirket yönetim kurulu başkanı sıfatına haiz sanık Can Gürkan tarafından oluşturulan mekanizasyona bağlı hızlı üretim artışı temelli üretim anlayış ve yaklaşımı doğrultusunda bu yönü ile karar alma yetkisi kapsamında işletme organizasyonunu aşan yapısal nitelikte bir kusur ve problem olduğu açıktır. Gerçekten, işletilen ocak yüksek risk içermekte olup, bu risklerle yukarıda belirtildiği üzere yüklenici şirket yönetim kurulu başkanı tarafından bizzat bilinmektedir.”
Ödül gibi cezalar verilmişti
Soma'da 13 Mayıs 2014 tarihinde meydana gelen faciada, 301 madencinin yaşamını yitirmesinin ardından başlatılan adli soruşturmada, haklarında, 'Olası kastla öldürme', 'Bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ile birlikte birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma', 'Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama' suçlarından 301 kez, 2 yıldan 25 yıla kadar hapis cezası istemiyle haklarında dava açılan toplam 51 sanık, Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandı. 11 Temmuz'da mahkeme heyeti, kısa kararını açıkladı. Mahkeme Başkanı Salih Pehlivanoğlu'nun açıkladığı karara göre, Soma Kömür İşletmeleri AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan 15 yıl, Soma Kömür İşletmeleri AŞ Genel Müdürü Ramazan Doğru 22 yıl 6 ay, maden mühendisi ve İşletme Müdür Yardımcısı İsmail Adalı 22 yıl 6 ay, İşletme Müdürü Akın Çelik 18 yıl 9 ay, maden mühendisi Ertan Ersoy 18 yıl 9 ay hapis cezası aldı. Mahkeme ayrıca Can Gürkan'ı 3 yıl süreyle maden faaliyetlerinde bulunmaktan men etti. Davada, tutuksuz yargılanan sanıklardan emniyet teknikeri Mehmet Ali Günay Çelik'e 11 yıl 8 ay, maden mühendisleri Yasin Kurnaz ve Hilmi Kazık'a 10 yıl 10'ar ay, Yönetim Kurulu Üyesi Haluk Sevinç, çalışanlardan Hilmi Karakoç, Mehmet Eres, Hüseyin Alkan, Fuat Ünal Aydın'a 8 yıl 4'er ay ve Murat Bodur'a 6 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Aralarında şirketin patronu Alp Gürkan'ın da bulunduğu 37 kişi beraat etti.
Avukat Can Atalay: 'Siyasi bir müdahale olduğuna ilişkin çok ciddi işaretler var'
Kararın kabul edilemez olduğunu belirten Soma Ailelerinin Avukatı Can Atalay şöyle konuştu: “Dosya kapsamında Can Gürkan’ın da diğer sanıkların da olayın gerçekleşeceği riskini gördükleri, bu riske ilişkin olarak alınması gereken önlemleri saptadıkları, bunu projelendirdikleri, buna rağmen bu önlemleri almadıkları çok açık şekilde saptanmış. Buna rağmen bu cezalar verildi. Bu kararın çıkmasının nedeni kâr hırsıdır. Daha önce de söylemiştik. Bu dosyada karar aşamasına gelinmişti. Son anda Manisa Cumhuriyet Savcılığı tarafından dosyada esas hakkında görüş bildirilmeyerek dosya kilitlendi. Bu arada mahkeme heyeti değiştirildi. Ve o arada neler oldu, neler bitti bilemiyoruz. Siyasi bir müdahale olduğuna ilişkin çok ciddi işaretler var.” Can Gürkan’ın 3 yıl süreyle maden faaliyetlerinde bulunmaktan men edilmesine ilişkin de konuşan Atalay, “Hâlihazırda Soma Holding başka yerlerde faaliyetlerine devam ediyor” diye konuştu.