Şeyh Said ve 46 arkadaşının 29 Haziran 1925 tarihinde İstiklal Mahkemeleri tarafından Diyarbakır’da idam edilmelerinin üzerinden 99 yıl geçti. Şeyh Said’in katledilişinin 99’uncu yılına Şeyh Said Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği’nde anıldı. Anmaya Şeyh Said Derneği yöneticileri, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Özgürlük İçin Hukukçular Derneği, Diyarbakır Barosu, MED Tutuklu ve Hükümlü Aileleri Hukuk Dayanışma Dernekleri Federasyonu (MED TUHAD-FED) katıldı.
Açıklamanın ardından kitle Şeyh Said ve arkadaşlarının idam edildiği yere kadar yürüyüş gerçekleştirdi.
‘Büyük bir direniş başlattı’
Mezopotamya Haber Ajansı’nda yer alan habere göre dernekte yapılan açıklamada konuşan Şeyh Said’in torunu Mehmet Kasım Fırat, “Şeyh Said efendi sömürgeciliğe karşı büyük bir direniş başlattı. 1924 de Cumhuriyet Meclisi’nde karar çıkarıp dediler ki; Kürt, Kürdistan yok ve bu ülkede herkes Türk’tür, dili de Türkçe’dir. Bunu resmileştirip Kürtleri inkâr etiller. Bunun için de Şeyh Said ve arkadaşları da buna karşı bir karar alıp, ‘Biz Kürdüz, dilimiz Kürtçe’dir ve coğrafyamız Kürdistan’dır diyerek, 13 Şubat’ta Piran’da (Dicle) hareketi başlatıp, direniş başlattılar” dedi.
‘Devlet, arşiv kayıtlarını açmadı’
Diyarbakır Barosu Başkan Yardımcısı Mehdi Özdemir, “Bilindiği üzere 99 yıllık süreçte gerek aile, gerekse de kurumlar bu süreçler içerisinde başvurular yaptılar. Devlet herhangi bir şekilde arşiv kayıtlarını açmadı. Mezar yerine ilişkin herhangi bir bilgilendirmede bulunmadı. Fakat İçişleri Bakanlığı 99 yıllık devlet pratiğini yine aynı şekilde tekrar etti, herhangi bir şekilde sorumluluğunun gereğini yerine getirmedi. Mahkemeler de tıpkı istiklal mahkemelerinde olduğu gibi yine bu mağduriyete bu talebe kayıtsız kalarak, davalarımız reddedildi. Şu anda Anayasa Mahkemesi’nde süren bir süreç var ve unutulmaması gereken husus şu en temel hakların bile ihlal edildiği bu yargı pratiği gerçekliğinde bizler Şeyh Said efendinin Kürtler ve Kürdistan toplumu için önemli bir değer olduğu gerçekliği ile mücadelemize devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
‘Özgürlük mücadelesi verdi’
Şeyh Said Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği yöneticisi Mordem Zel, “Tarihin acı sayfalarından ders çıkararak, benzer acıların tekrar yaşanmaması için demokrasi ve insan hakları mücadelesini kararlılıkla sürdürmek zorundayız. Aynı zamanda hafızasız bırakılmak istenilen toplumun tüm bileşenlerini de duyarlı ve kararlı olmaya davet ediyoruz. Dünya yaşamımın sonu geldi. İnancım ve milletimin yolunda feda olduğuma pişman değilim. Arkamızdan ağlayıp zalimleri sevindirmeyin. Kıyamımızı iyi anlayın ve bizden sonrakilere iyi anlatın. Başınızı dik tutun. Doğrudur bizleri darağacına getirdiler, kırdılar; ama biz hiçbir zaman eğilmedik. Diz çökmedik bu da böyle bilinsin.”