Büyükada Rum Yetimhanesi ile ilgili restorasyon hazırlıklarının başladığı haberlerinin doğru olmadığını söyleyen Europa Nostra Temsilcisi Burçin Altınsay süreci bianet’e anlattı ve “Acil önlemler alınmalı” dedi.
Her an çökme tehlikesiyle karşı karşıya olan dünyanın ikinci en büyük ahşap yapısı Büyükada Rum Yetimhanesi için restorasyon hazırlıkları başladığı yönündeki haberlerle ilgili RUMVADER kurucusu Laki Vingas ve Avrupa Konseyinin bağımsız danışma kuruluşu Europa Nostra Türkiye temsilcisi Burçin Altınsay, Bianet’ten Pınar Tarcan’a değerlendirmelerde bulundu.
Laki Vingas, Europa Nostra tarafından "Tehlike Altındaki 7 Kültürel Miras Programı"na seçilen Rum Yetimhanesi'yle ilgili somut bir restorasyon hazırlığı olmadığını vurgularken, bianet'e konuşan Europe Nostra Türkiye temsilcisi Burçin Altınsay, Europa Nostra'nın misyonunun farklı olduğunu söyledi ve ekledi:
"Böyle bir rakam belirlenmiş değil bir (binanın maliyeti için 50 milyon dolardan bahsediliyor), ikincisi de Europa Nostra restorasyonu üstlenmedi.
"Yetimhane 2018 yılı 'Tehlike Altındaki 7 Kültürel Miras Programı'na seçildi. Bu bağlamda da Europa Nostra'dan uzmanlar gelip ne yapılıyor, neler yapılabilir konularını değerlendirip yol gösterecek.restorasyonu üstlenmedi.
"Europa Nostra fon sağlamıyor. Fon bulunması için tavsiyede bulunuyor"
"Yapı her an yıkılma tehlikesinde"
Europa Nostra'dan uzmanların yaz sonunda Büyükada Rum Yetimhanesi'ne gelerek incelemeler yapacağını kaydeden Altınsay, yetimhanenin kurtarılması için çalışmış pek çok insan olduğunu söyledi:
"Zaten binanın sahibi Patrikhane, önerimiz yetimhane konusunda çalışmış bütün tarafların ve Patrikhane'nin bir araya gelerek fikir geliştirebileceği toplantılar yapmak.
"Yapı yıkılma tehlikesinde ve acil önlemler alınmalı. O acil önlemlerin nasıl olacağı konusu da tartışılmalı".
Büyükada Rum Yetimhanesi'nin tarihi
- Büyükada Rum Yetimhanesi, İstanbul'un önemli mimarı Alexander Vallauri tarafından 1899 yılında, lüks bir otel ve kumarhane olarak inşa edildi.
- 1900'lerin başında Prens Adaları kentin kozmopolit karakterini yansıtan, İstanbul'daki değişik dini ve etnik kökenden gelen cemaatlerin tercih ettiği yazlık bir mekâna dönüşmüştü. Yetimhane o dönemi ve dönemin toplum yapısını yansıtması açısından da önemli kabul ediliyor.
- 1903'te Sultan II. Abdülhamid yapının orijinal işlevine izin vermemesi üzerine, yapı önde gelen bir Yunan bankerin eşi tarafından satın alınıp yetimhane olarak kullanılması şartıyla İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne bağışlandı.
- 1964'te kapanana kadar bu işlevini sürdürdü. O zamandan beri ihmal edilmiş olan yapı giderek yıprandı.
- Mülkiyetine ve kullanım biçimine dair çözümsüzlükler, yapının bakımını ve konservasyonunu zora soktu, kullanılma girişimlerinin önünde engel olduve yapının durumunun iyileştirilmesi yönündeki çabaları sonuçsuz bıraktı.
- 1980'deki yangın ile zarar gören yapı bugün olumsuz hava şartlarına tümüyle açık durumda. Yapının denize yakın oluşu da daha da kötüleştirmekte. Çatının bazı bölümleri ve köşe dikmeleri düşmüş durumda ve bina bütünüyle çökme tehlikesi ile karşı karşıya.