Türkiye için büyük riski barındıran radyoaktif atıklarla ilgili kanun ve nükleerde üçüncü kişilerin mesuliyetleri ile ilgili kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Paris Barış Anlaşmasına dair kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edildiği 6 Ekim akşamı sessiz sedasız Meclisten geçen iki kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Bunlardan ilki 7336 sayılı, “Kullanılmış Yakıt İdaresinin ve Radyoaktif Atık İdaresinin Güvenliği Üzerine Birleşik Sözleşme”ye Türkiye Cumhuriyeti’nin beyanlarla birlikte katılmasının uygun bulunduğuna dair kanun;
ikincisi ise;
7337 sayılı, “28 Ocak 1964 Tarihli Ek Protokol ve 16 Kasım 1982 Tarihli Protokol ile Değiştirilen 29 Temmuz 1960 Tarihli Nükleer Enerji Alanında Üçüncü Şahıslara Karşı Hukuki Mesuliyete Dair Sözleşmeyi Değiştiren Protokol”ün çekince ile birlikte onaylanması uygun bulunduğuna ilişkin kanun” oldu.
Her iki kanun için de “yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer” (bugün) ve “Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür” ifadeleri yer aldı.
“Türkiye’nin Avrupa’nın çöplüğü haline gelme risk”
Kullanılmış yakıt ve radyoaktif atık ile ilgili kanun ile radyoaktif malzemelerin atıklarının Türkiye’ye girip çıkmasına, alınıp satılmasına, transit olarak geçişine izin veriliyor. Nükleer atıkların yeniden kaynak olarak kullanılmasına, ortak proje yürütülen başka ülkelerin nükleer atıklarının da kabul edilmesine olanak sağlıyor. Bu durum, Türkiye’nin nükleer çöplük haline gelebileceği şeklinde eleştiriliyor. Halihazırda, atık ticaretinin, basit plastik atıkların dahi durumuna bakıldığında “Türkiye’nin Avrupa’nın çöplüğü haline gelmesi” saptaması yapılırken, işin nükleer boyut kazanması bambaşka riskler doğuruyor. Türkiye’deki denetim(sizlik), kârın ya da itibarın halk sağlığının önüne geçtiği süreçler de hesaba katıldığında tehlikenin boyutları daha da anlam kazanıyor.
Nükleer Enerji Alanında Üçüncü Şahıslara Karşı Hukuki Mesuliyet Kanunu ise meydana gelebilecek kazaların etkilerinden doğacak zararların tazminine ilişkin maddeler bulunduruyor.