İş Kanunu ile Türkiye İş Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın; Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu’ndan geçmesiyle birlikte tartışmalar devam ediyor.
AKP hükümetinin Özel İstihdam Büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi kurmayı ve evden çalışmayı yasalaştırmak amacıyla hazırladığı 'İş Kanunu ile Türkiye İş Kurumu Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı' geçtiğimiz ay Meclis komisyonunda kabul edilmişti.
‘Kazanılmış haklar gasp edilecek…’
CHP İstanbul Milletvekili Barış Yarkadaş, önümüzdeki günlerde TBMM gündemine gelmesi beklenen ve kamuoyunda 'kiralık işçi' yasası olarak bilinen, Özel İstihdam Bürolarına geçici iş ilişkisi kurma yetkisi veren yasa tasarısı hakkında açıklamalarda bulundu.
Yarkadaş, “Dünyadaki deneyimler, kiralık işçi uygulamasının kazanılmış hakları gasp ederek, büyük mağduriyetler yarattığını net şekilde göstermektedir” dedi.
‘Emek sömürüsü artacak, amele pazarları kurulacak’
Kiralık işçi düzenlemesiyle 13 milyon işçiden, 10 milyonunun 'kiralık' kapsamına gireceğini belirten CHP’li Yarkadaş söyle konuştu:
“Tasarının yasalaşmasıyla birlikte, şirketler işçilerini geçici süreli özel istihdam bürolarından kiralayacak. İşçi; kıdem tazminatı, görevde yükselme, izin gibi birçok haktan ne yazık ki; mahrum kalacak. Tasarı tam anlamıyla emek ve alın teri sömürüsüne sebep olacak ve yasalaşması halinde adeta bir ‘Amele Pazarı’ kurulmuş olacak.
Tasarıyla, kamuda uzun yıllardır uygulanan ve pek çok mağduriyete yol açan taşeronlaşma, özel sektörde de hızla yaygınlaşacak. Kiralık işçi kılıfıyla şirketler doğrudan eleman çalıştırmak yerine işçilerini, geçici süreli olarak özel istihdam bürolarından kiralayacak. İşveren, işçinin hiçbir sorumluluğunu üstlenmeyecek. Geçici süreli çalışan işçinin kıdem tazminatı hakkı, fiilen elinden alınmış olacak. Böylece hükümetin uzun yıllardır kaldırmaya çalıştığı kıdem tazminatı, zamana yayılarak yok edilecek.
Kiralık işçi düzenlemesiyle adeta modern amele pazarları kurulacak. İşçilerin örgütlenmesi ve sendikalaşma büyük yara alacak. Hâlihazırda iş bulmaya aracılık eden özel istihdam büroları, işçi kiralama merkezlerine dönüşecek. Özel istihdam bürosu, elindeki işçiyi, işverenle yaptığı bir sözleşme ile belirli süre kiralayacak. Özel istihdam bürolarının pazarlık usulü düşük maaşla işçi pazarlamasının önü açılacak. İşçiyi çalıştıracak firma, işçiyi kiraladığı özel istihdam bürosuna her bir işçi için sözleşmede belirlenen miktarda ödeme yapacak. İstihdam bürosu, bu paranın bir kısmını komisyon olarak kesecek. İstihdam bürosu, işçinin emeği üzerinden doğrudan kâr sağlayacak.”
‘AKP, 1 Mayıs'ı bekliyor’
Tasarının TBMM gündemine getirilmesi için AKP’nin 1 Mayıs’ın geçmesini beklediğini ifade eden Yarkadaş, “AKP, tasarıyla Avrupa Birliği ülkelerinde sistemin uygulandığı öne sürüyor. Oysa, AB ülkelerine bakıldığında bu kapsamda çalışan kişi sayısı çok sınırlı. Özel istihdam büroları Avrupa Konfederasyonu raporuna göre tüm çalışanlar içinde özel istihdam büroları aracılığıyla çalışanların oranı yüzde 1,6. Bu oran AB'de 1,7'i, ABD'de 2,1, Japonya'da ise sadece yüzde 2.