20 Haziran Dünya Mülteciler Günü: BM Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne göre, 2016 yılında dünya üzerinde 65.6 milyon kişi zorla yerinden edildi. Bunun 22,5 milyonu mülteci, 40,3 milyonu kendi ülkesi içerisinde göçe zorlanmış, 2,8 milyonu sığınmacı. Türkiye’de mülteciler ağır koşullar altında statüsüz yaşıyor ve ırkçı saldırılara uğruyor.
Dünya Mülteciler Günü’nde, mülteciler hayatlarını kaybetmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıl 5 bini aşkın mülteci, Akdeniz’i geçmek isterken yaşamını yitirmişti.
Türkiye, dışarıdan en fazla göç alan ülke konumunda. Açlık, savaş, yoksulluk nedeniyle yaşadıkları yeri terk etmek zorunda kalan mülteciler, Dünya Mülteciler Günü’nü yine yoksulluk, sömürü, ve ırkçı saldırılarla karşılıyor. Türkiye’de yaşayan 3.5 milyon Suriyeli ise hala statüsüz. Özellikle Suriyelilere yönelik ırkçı saldırılar ve linç girişimleri giderek artıyor.
İnsan Hakları Derneği (İHD) tarafından hazırlanan rapora göre, Suriye savaşından dolayı Türkiye’nin en fazla mülteci sayısına sahip ülke olduğu, İçişleri Bakanlığı tarafından Şubat 2017’de verilen rakamlara göre, mülteci olarak bulunan insan sayısının 3 milyon 551 bin 78 kişi olduğu ve bu sayının %10 kadarının da AFAD kamplarında barındığı belirtilirken, “Geri kalanlar dışarıda adeta yaşam savası veriyor. Kamplarda yaşanan hak ihlalleri, cinsel istismar vakalarının boyutu, halkın tanıklıkları, anlatımlarına rağmen sivil toplum kuruluşlarının girmesine ve araştırma yapmasına izin verilmediği için ne durumda olduğu bilinmemektedir. Bağımsız kurum ve kuruluşların inceleyemediği, verilerin almadığı ve mağdurlarla görüşmelerin yapmadığı alanlar olarak kamplar bir bilinmez olarak karşımızda durmaktadır” denildi.
BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin verdiği bilgilere göre 65.6 milyon zorla yerinden edilmiş insanın 22.5 milyonu mülteci, 40.3 milyonu kendi ülkesi içerisinde göçe zorlanmış, 2.8 milyonu sığınmacı.
Mültecilerin, 5.5 milyonu Suriye, 2.5 milyonu Afganistan, 1.4 milyonu Güney Sudan'dan geliyor. 6.3 milyon Suriyeli ülke içerisinde yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı.
En çok mülteciye ev sahipliği yapan ülke 2.9 milyonla Türkiye. Pakistan 1.4 milyon, Lübnan 1 milyon, İran 979 bin, Uganda 940 bin 800, Etiyopya 791 bin 600 mülteci barındırıyor.
Son 4 ayın ırkçı saldırıları
Türkiye’de son aylarda mültecilere yönelik saldırılar ve linç girişimleri artarak devam ediyor. Saldırılardan bazıları şöyle:
19 Şubat: İzmir’de bir işyeri sahibi, işe geç kalan Suriyeli işçiyi döverken selfie çekti ve “Türk’ün Suriyeliden intikamı” yazısıyla sosyal medyada paylaştı.
28 Şubat: Adana Yüreğir ilçesi Bahçelievler Mahallesi’nde, çadırda kalan mültecilerle tartışma çıktı. Tartışmanın kavgaya dönüşmesi üzerine, 2’si Suriyeli 3 kişi silahla yaralandı. Suriyelilerin çadırları ateşe verildi, araçların camları kırıldı. Polis müdahalesinin ardından Suriyeliler otobüslerle bölgeden tahliye edildi.
19 Mart: Denizli Sarayköy’de Suriyelilerle yaşanan “kavga”da bir kişi yaralandı. Bölgeye takviye birlikler gönderildi.
26 Mart: Urfa’da 150 kişilik bir grup Suriyelilere ait işyerlerine zarar verdi. Öfkeli grubu gören Suriyeli esnaflar kepenk kapatıp evlerine çekildi. Olay, bir gencin kız arkadaşıyla kavga etmesi ve yunus polislerin bu kavgaya müdahalesiyle başladı. Bir polisin darp edildiği olayda saldırganın aslında Suriyeli olmadığı, Akçakale ilçesine kayıtlı bir vatandaş olduğu ortaya çıktı.
8 Nisan: İzmir Torbalı’da “Çocuk dövme tartışması üzerine” çıktığı iddia edilen kavga sonrası, mülteci tarım işçilerinin çadırları basıldı. 30 kişinin yaralandığı olayların ardından 500 mülteci çadır bölgesini terk etmek zorunda kaldı.
17 Nisan: Mersin Adanalıoğlu’da mülteci tarım işçileri ile köylüler arasında “hırsızlık” iddiasıyla çıkan kavgada silahlar kullanıldı. Çevre köylülerin de dahil olmasıyla olaylar büyüdü. Bölgeye çevik kuvvet ve jandarma birlikleri gönderildi. Yaklaşık 2 bin mülteci bölgeden tahliye edildi.
29 Nisan: Ankara Kazan’da Suriyeli bir ailenin kaldığı gecekondu, kimliği belirsiz kişilerce kundaklandı. Dumandan etkilenen 4 çocuk hastaneye kaldırıldı. Ailenin, evden çıkmaları için tehdit edildiği ortaya çıktı.
30 Nisan: Adana’da Suriyeli sığınmacılarla kavga eden bir grup, ateş yakarak yolu trafiğe kapattı. Yüreğir Doğankent Mahallesi’nde yaşanan olayda öfkeli grup Karataş Caddesini trafiğe kapattı. Grup polisin uyarısıyla dağıldı ve yoldaki ateş TOMA ile söndürüldü.
14 Mayıs: Sultangazi’de, “kızlara laf attığı” iddia edilen Afgan ve Suriyeli mültecilerle çıkan kavgada Ramazan Şahin adlı genç bıçaklanarak öldürüldü. Çıkan olaylara polis TOMA ile müdahale etti. Daha sonra olayların mültecileri haraca kesmek isteyen bir grup tarafından çıkarıldığı iddia edildi. Ev baskınlarında Afganlıların linç edildikleri bilgisi basına yansıdı. Sonuç olarak mülteciler polis nezaretinde kamyonetlere bindirilerek mahalleden çıkarıldı.
18 Mayıs: Konya Selçuklu’da “Suriyelilerin bir kafeye baskına gittiği” iddiası üzerine çıkan olaylarda 1 kişi yaralandı.
21 Mayıs: Adana Doğankent Mahallesi’nde olaylar yeniden çıktı. Suriyeli sığınmacılara ait çadırların kaldırılmasını isteyen kalabalık lastik yakıp çöp konteynerleri ile Karataş Caddesi’ni trafiğe kapattı. Atılan taşlar üzerine polis havaya ateş açtı.
16 Haziran: Sakarya Hendek’te Suriyeli bir çalışanla bölüm sorumlusu arasında çıktığı ileri sürülen kavga üzerine toplanan gruplar, ilçedeki Suriyeli mültecilere saldırdı. Saldırganlar yoldan geçen Suriyelileri darp ederken, sığınmacıların yaşadığı bazı evleri basarak içeridekileri linç etmek istedi.
Brezilyalı Karikatürist Carlos Latuff, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki mülteci pazarlığını şöyle çizmişti:
