Birçok kamu kurumundan yüksek bütçeye sahip Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 2020 bütçe raporu yayınlandı. Vakıf ve derneklere milyonlarca lira aktarıldığı görülen raporda Diyanet, “Yatırım ödeneğimiz artırılsın” talebinde bulundu.
Cuma hutbelerinde yurttaşa ucuz alışveriş için ‘akşam pazarı’ tavsiyesinde bulunan Diyanet’e bütçe dayanmıyor.
BirGün’den Mustafa M. Bildircin’in haberine göre Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 2020 faaliyet raporu, yüksek harcamaları bir kez daha gözler önüne serdi.
Rapora göre idare, dev bütçesinin 8,8 milyar TL’sini personeli için harcadı. 2020 yılında toplam 10,9 milyar TL harcayan Diyanet, isimleri açıklanmayan birçok dernek ve vakfa, “Kar amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan transferler” kaleminden 78,4 milyon TL aktardı.
Yüksek harcamaları gün yüzüne çıkartan raporda, Amasya Müftülük Binası için 1 milyon TL harcandığı görülürken Diyanet, bütçenin yetersizliğinden yakındı.
1 Milyon TL’ye Müftülük binası!
Diyanet’in 2020 yılındaki toplam harcamasının yüzde 81’i personel giderlerinde, yüzde 13’ü SGK giderlerinde, yüzde 3’ü ise mal ve hizmet alımı giderlerinde kullandı. İdarenin yatırım hizmetlerini ve yatırım tutarlarını paylaştığı tablodaki yüksel maliyetler de göze çarptı. Buna göre, Türkiye genelindeki 60 müftülük binasının inşaat, bakım ve onarımı için 4,1 milyon TL kullanan Diyanet’in 2020 yılındaki yatırım kalemlerinden bazıları şöyle sıraladı:
♦ Amasya Müftülük Binası: 1 milyon TL,
♦ İzmir Müftülük Binası: 7,9 milyon TL,
♦ Eğitim ve yüksek dini ihtisas merkezleri: 4,1 milyon TL,
♦ Elazığ Harput Eğitim Merkezi: 16 milyon TL,
♦ Denizli Yüksek İhtisas Merkezi: 23,4 milyon TL.
Milyonlar vakıflara akıtıldı
Diyanet, “Kar amacı gütmeyen kuruluşlar” adı altında vakıf ve derneklere de milyonlarca lira gönderdi. 2020 yılı için kuruma ulaşan 560 dernek ya da vakfın yardım talebine 78,4 milyon TL ile karşılık verildi. İdare, gayrimenkullerinin bakım ve onarımı için de bir yılda 868 bin TL tüketti. Başkanlık, büyük bölümü iktidara yakın şirketlere ihale edilen 2020 yılındaki kongre, konferans, seminer ve organizasyonlar için de merkezi bütçeden 103 bin TL ayırdı.
Diyanet’in çok tartışılan, “Manevi rehberlik” uygulaması ile yüz binlerce kişiye ulaşmasına olanak sağlandığı öğrenildi. 2020 yılında ulaşılacak kişi hedefini 500 bin olarak belirleyen idare, Covid-19 salgını nedeniyle 226 bin 41 kişiye ulaşabildi. Diyanet’in 2021 ve 2020 yıllarında da hastane, sevgi evleri, huzur evleri ve hapishanelerde ulaşmayı planladığı toplam kişi sayısının 1 milyon olduğu bildirildi.
Bütçe yetersizmiş
2019 yılındaki faaliyet raporunda 10,5 milyar TL’lik bütçesinden şikayet eden idare 2020 yılında bütçeden şikayetçi oldu. Raporun, “Riskler” bölümünde, gençliğe yönelik hizmetlerde, “Arzu edilen seviyeye” ulaşılamamasından yakınılırken bütçeyle ilgili şu değerlendirmede bulunuldu:
“Kurum bütçesinin her yıl yaklaşık yüzde 96-97’si personel giderlerinden oluşmakta, geriye kalan yüzde 3-4 ile hizmetler icra edilmektedir. Yurt içi ve yurt dışında geniş bir coğrafyada yasal görevlerimizi tam anlamıyla ifa edebilmemiz için, personel gideri dışındaki cari giderler ve yatırım ödeneğinin artırılması gerekmektedir.”