HDP’nin tutuklu cumhurbaşkanı adayı Selahattin Demirtaş, 24 Haziran seçimlerini ‘milat’ diye niteledi: “Ya tek adam rejimi ya demokrasi.”
Demirtaş, Amerika’nın Sesi’nin sorularını yanıtladı. Söyleşi özetle şöyle:
– HDP, Türkiye partisi olma hedefiyle yola çıkmıştı. Sizce bu yolda kazalar söz konusu oldu mu? Sizce neden Türkiye genelinde HDP’ye karşı sol ve sosyal demokrat seçmenlerden de tepkiler var?
AKP iktidarı HDP’yi yıpratmak, karalamak ve ‘terör işbirlikçisi’ gibi göstermek için son üç yıldır çok yoğun bir medya destekli kampanya yürütüyor. Bu anti-propagandaya rağmen HDP seçmen kitlesini de siyasi çizgisini de kaybetmedi. Aslında bu, mucizevi bir başarıdır. Başka bir partiye bize yapılanlar yapılsaydı ortada partinin tabelası bile kalmazdı. Fakat biz de bu psikolojik harekata karşı etkili söylem ve eylemler geliştirmekte yetersiz kaldık. Kendimizi topluma daha iyi anlatabilmenin yolunu bir şekilde bulabilmeliydik.
Türkiye, 24 Haziran’da nasıl bir seçime gidiyor, diğer seçimlerden farkı nedir?
Şu anda Türkiye’de 1,5 yıldır devam eden olağanüstü hal var. Yargı, medya, akademi dünyası, bürokrasi ve toplumun geneli üzerinde ağır bir iktidar baskısı var. Erdoğan devletin bütün imkanlarını sınırsız bir şekilde kullanarak seçim kampanyası yürütüyor; bense bir hücredeyim. Toplumda ciddi bir korku var. İnsanlar tutuklanmaktan, işinden olmaktan çekindikleri için görüşlerini açıklayamıyorlar. Eşit ve adil olmayan seçim koşullarında 24 Haziran seçimlerine doğru gidiyoruz. Sadece benim partim HDP’den milletvekili, belediye başkanlıkları dahil binlerce siyasetçi, yüzlerce gazeteci cezaevinde tutuluyor. Ancak biz yine de Türkiye’nin iç dinamikleri ve demokrasi yoluyla bunları aşacağına inanıyoruz.
Erdoğan’ın yeniden seçildiği bir Türkiye sizce nasıl bir ülke görüntüsü çizecektir? Erdoğan, 24 Haziran’ın milat olacağını söylüyor, nasıl bir milattan söz ediyor olabilir?
Erdoğan güçler ayrılığını ortadan kaldıran bir tek adam rejimi ile Türkiye’nin daha hızlı büyüyeceğine inanıyor. Biz buna katılmıyoruz. Çoğulcu bir demokrasi ve katılımcı yönetim modelleriyle Türkiye’nin daha da güçleneceğine inanıyoruz. 24 Haziran bu açıdan milattır belki de; ya tek adam rejimi ya demokrasi.
HDP’nin barajı geçmemesi durumunda seçmenlerde hayal kırıklığı yaşanacağı ve Kürt kökenli seçmenlerin 8 Temmuz’da Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nin ikinci turuna gitmeyecekleri iddiası var. Siz ne düşünüyorsunuz?
HDP barajı aşacaktır mutlaka. Arkasında çok güçlü ve kararlı bir halk desteği var. Böyle bir sorunla karşılaşacağımızı düşünmüyorum.
HDP’nin TBMM’de olmadığı bir tablo için görüşleriniz nedir?
Temsilde adalet büyük yara alır ve TBMM’nin o günkü temsil meşruiyeti tartışmalı hale gelir. Hiçbirimiz bunu istemeyiz. Çünkü böyle bir durumda 70 civarında HDP sandalyesi haksız bir şekilde AKP’ye geçmiş olur ve bu ciddi bir demokrasi krizi ve problemidir. Bunun böyle olmaması için halk HDP’ye ciddi bir şekilde sahip çıkacak ve barajı aşmasını sağlayacaktır.
HDP ittifaklar dışında bırakıldı, sizce neden?
Diğer partiler Türkçülük ortak paydasında kolaylıkla birleşebiliyorlar. Biz milliyetçi bir parti değiliz. Çok kültürlülüğe inanıyor ve buna uygun politikalar üretiyoruz. Diğer partiler bu gerçekliği kabullenmekte ve evrensel demokratik ilkeleri eksiksiz sahiplenmekte zorlanıyorlar. Bu nedenle bizimle bir arada olmaktan çekiniyorlar. Daha çok da sağ bir ittifak anlayışları var. İki sağ ittifak yanında bir tek biz sol demokratik ittifakı kendi içimizde kurmayı başardık, seçime de böyle gidiyoruz.
Cumhurbaşkanı adaylığınızda kendinize yüzde kaç oranında şans veriyorsunuz ve Kürt kökenli seçmenler dışında diğer kesimlerden hangi mesajlarla oy alacağınızı düşünüyorsunuz?
Seçimin sürprizi ben ve partim HDP olacaktır, buna yürekten inanıyorum. Partim tahminlerin çok üstünde bir oy oranına ulaşacaktır, benim de hedefim ikinci tura kalmaktır. Zaten biz HDP olarak girdiğimiz her seçimde Kürtler dışındaki kesimlerden de oy almayı başardık. Bizim demokrasi, adalet, eşitlik, barış ve ekonomiye dair politikalarımız sadece Kürtler için değil ki, bütün Türkiye toplumu için bu ilkesel politikalarımızı ve çözüm önerilerimizi ortaya koyuyoruz. Biz Türkiye toplumunun bir arada ve güven içerisinde geleceğe yürümesinin evrensel demokrasinin inşasından geçtiğine inanıyoruz. Bu mesajlarımız da farklı toplumsal kesimlerde giderek daha fazla karşılık buluyor.
CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce, SP’nin adayı Temel Karamollaoğlu ve İYİ Parti’nin adayı Meral Akşener için ne düşünüyorsunuz? Eğer siz olmazsanız bu adaylardan hangisine 2’nci turda destek verirsiniz?
Hepsine başarılar diliyorum sadece. Kampanyada ne yapacaklarını biz de yakından izleyeceğiz. Sanırım ikinci turda ben kendilerinden destek isteyeceğim.
Tutukluluk koşullarında seçim kampanyası sürecini nasıl yürütmeyi öngörüyorsunuz, YSK’nın adaylar arasında eşitlik yaklaşımına ilişkin görüşleriniz ne?
Ben yüksek güvenlikli bir cezaevinde küçük bir hücrede tutuluyorum. Hakkımda hiçbir şekilde adil bir yargılama yapılmadan siyasi bir rehine muamelesi görüyorum. Buradaki imkanlarım çok sınırlı. Sadece avukatlarım ve mektup aracılığıyla dışarıya mesaj ve açıklamalar gönderebiliyorum. YSK bugüne kadar benim bu olumsuz koşullarıma dair bir karar almış değil. Diğer adaylarla eşit koşullarda bir yarış olmayacağı gün gibi ortada.
Demirtaş’ın cumhurbaşkanlığında Türkiye nasıl bir şekilde Kürt sorununa yaklaşacak?
Biz bütün Türkiye yerel yönetimlerinin idari, siyasi özerklik ile daha iyi bir hizmet sunacağına inanıyoruz. Bizim savunduğumuz model teritoryal veya etnik bir özerklik değil, bütün Türkiye için idari bir reform önerisidir. Türkiye’nin bölünmesi tartışmaları diye bir gündemimiz olmadı hiç. Biz bütün etnik kimliklerin Türkiye’nin birliği içerisinde eşit ve özgür bir yönetim anlayışıyla bir arada yaşamasını savunuyoruz. Bunun dışında bir amacımız ve ajandamız yoktur, olmayacaktır.