Güney Afrika Cumhuriyeti’nde ırk ayrımına karşı mücadele eden, Siyah Bilinç Hareketi’nin kurucusu, devrimci öğrenci lideri Steve Bantu Biko, 45 yıl önce ırkçı polisler tarafından öldürüldü. Katil polisler, Biko’yu öldürdüklerini 28 Ocak 1997 yılında itiraf etti.
Güney Afrika Cumhuriyeti‘nde ırk ayrımına karşı mücadele eden devrimci öğrenci lideri Steve Bantu Biko 1966’da Durban’da bulunan Natal Üniversitesi’nde tıp eğitimine başladı. Natal Üniversitesi’nde öğrenciyken ırk ayrımına karşı çeşitli faaliyetlerde bulundu. Güney Afrika Ulusal Öğrenci Birliği içerisinde yer aldı. Bu örgütte beyazlar da dahil farklı ırklardan öğrenciler yer alıyordu. Biko siyahların, yerlilerin ve farklı renkte olanların kendi örgütlerini kurmaları gerektiğini savundu.
Bu amaçla 1968’de Güney Afrika Öğrenci Derneği’ni kurdu ve ilk başkanlığına seçildi. Derneğin aktif üyelerinden Ntsiki Mashalaba ile evlendi. 1972’de Siyahlar Kongresi onursal başkanlığına seçildi. Mart 1973’ten sonra tırmanışa geçen ırk ayrımı politikaları nedeniyle Biko’nun faaliyetleri tamamen yasaklandı. Birden fazla kişiyle aynı anda konuşması, kamuya açık yerlerde konuşma yapması, konuşma ve düşüncelerinin başkalarına aktarılması da bu yasak kapsamındaydı. Bunun üzerine Biko, doğduğu yer olan Doğu Cape bölgesine giderek, sağlık ve eğitim faaliyetlerinde bulunan çeşitli vakıf ve derneklerin kurulmasına öncülük etti.
16 Haziran 1976’da, Soweto’da ırk ayrımına karşı protesto gösterisi düzenleyen 700 ortaokul ve lise öğrencisinin ırkçı beyaz rejim tarafından katledilmesinden sonra, çeşitli protesto gösterileri düzenledi. Bu gösterilerde dikkat çeken Biko rejimin hedefi hâline geldi.
18 Ağustos 1977’de bir polis kontrol noktasında tutuklandı. Gözaltında başına ağır darbeler aldı ve bir gün boyunca zincirlenerek hücreye kapatıldı. Çıplak bir şekilde bir kamyonun kasasına konarak 1200 km uzaklıktaki Pretoria’ya götürüldü. Pretoria Cezaevine ulaştıktan kısa bir süre sonra 12 Eylül 1977’de hayatını kaybetti. Polis ölüm nedeninin uzamış açlık grevi olduğunu açıkladı. 2 Şubat 1978’de açılan davada hiçbir polis hakkında soruşturma açılmadı, Biko’nun kafasındaki yaraların intihar girişimi sonucu oluştuğu ileri sürüldü.
Daha sonra 1997 yılında polisler, Biko’yu işkenceyle öldürdüklerini resmen itiraf etti.