Mart ayı verilerine göre, Türkiye’de bulunan 395 cezaevinin doluluk oranı 398 bin 694 bin kişiye ulaştı. Adalet Bakanlığı tarafından resmi kapasiteleri 299 bin 940 kişi olarak açıklanan cezaevlerindeki bu doluluk oranıyla, kapasitelerinin 133,93 oranıyla aşıldığı görülüyor. Doluluk oranı 98 bin 754 kişiyle aşılan cezaevlerinin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyonlar nedeniyle yapılan tutuklamalarla bu oranın artması dikkat çekiyor.
Cezaevi sayısı azaldı, tutuklu sayısı arttı
Adalet Bakanlığı verilerine göre, 10 cezaevi kapatılmadan önce sayısı 405 olan cezaevinde 1 Ocak itibariyle 384 bin 216 kişi bulunurken, Şubat ayında bu rakamın 8 bin 240 kişi artarak, 392 bin 456’ya yükseldiği görülüyor. Mart ayında ise cezaevi sayısı 10 eksilmesine rağmen tutuklu ve hükümlü sayısının Ocak ayına göre, 14 bin 478 kişi artış gösterdiği tespit edildi. Adalet Bakanlığı tarafından henüz Nisan ayı verileri açıklanmazken, Nisan ayındaki cezaevi doluluk oranını bir önceki aya göre artış göstereceği bekleniyor.
2000 yılına oranla 8 kat arttı
Cezaevlerindeki kapasite artışı 2000’lerin başından beri devam ediyor. Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlü sayısının, 2000’de 49 bin 512, 2020’de 266 bin 831, 2022’de 341 bin 497, 2025’te 398 bin 694’e ulaşarak, 8 kat artış gösterdiği gözlemleniyor.
Cezaevi giderleri yüzde 30 arttı
Adalet Bakanlığı’nın 2025 verilerine göre, cezaevlerinde görev yapan personel sayısı 63 bin 214 olurken, bu cezaevlerinin gideri için 2025 bütçesinden ayrılan ödenek 18,5 milyar lira. Bu rakam, 2024’teki 14,2 milyar liraya kıyasla yüzde 30’luk bir artışa denk geliyor.
11 yeni cezaevi için 23,5 milyar tl bütçe
Hak örgütleri, ihlallere yol açan kapasite sorununu geliştirilen otoriterliğin düşünce ve ifade özgürlüğünü sınırlandırarak, kovuşturma süreçlerine tabi tutmasının sonucu olduğunu, atılacak demokratik adımların sorunu çözeceğini savunurken, iktidar ise 11 yeni cezaevi inşa ederek sorunu çözmeye çalışıyor. Adalet Bakanlığı, toplam maliyetleri 23,5 milyar TL olması beklenen ve 2027’de tamamlanması planlanan 11 cezaevi için 2025 bütçesinden 1,2 milyar TL ayırdı.
(Fırat Can Arslan / MA)