Ankara’daki NATO Zirvesi’ne Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile katılan ABD Başkanı Donald Trump, zirve esnasında İran’a yönelik kapsamlı bir hava harekâtı emri verdi.
Harekâtı duyuran ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Tahran rejiminin Hürmüz Boğazı’ndan geçen Marshall Adaları bayraklı M/T Al Rekayyat, Suudi Arabistan bayraklı M/T Wedyan ve Liberya bayraklı M/T Cyprus Prosperity adlı üç ticari gemiyi hedef almasına misilleme yapıldığını açıkladı. İlk saldırı dalgasının ardından yapılan ikinci açıklamada ise şu detaylar paylaşıldı:
- İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki askeri kabiliyetini zayıflatmak amacıyla 80’i aşkın hedef vuruldu.
- Bombardımanda hava savunma sistemleri, komuta kontrol ağları, kıyı radarları, gemi savar füze sistemleri ve Devrim Muhafızları’na ait 60’tan fazla küçük tekne imha edildi.
İslamabad Mutabakatı çöktü: Petrol yaptırımları geri geldi
Yaşanan bu çatışmalarla birlikte taraflar arasında henüz geçen ay imzalanan ve askeri operasyonların kalıcı olarak sona erdirilmesini öngören İslamabad Mutabakat Zaptı fiilen çöktü. CENTCOM, İran’ın ticari gemilere saldırısını “ateşkesin açık ve tehlikeli bir ihlali” olarak nitelerken, ABD Hazine Bakanlığı da mutabakat kapsamında askıya aldığı petrol yaptırımlarını muafiyeti kaldırarak derhal yeniden yürürlüğe koydu.
Tahran’dan jet misilleme: Kuveyt ve Bahreyn vuruldu, Pezeşkiyan dönüyor
ABD’nin ağır hava bombardımanına Tahran rejiminin yanıtı gecikmedi. İran, Bahreyn ve Kuveyt sınırları içinde yer alan Amerikan askeri hedeflerini füzelerle vurarak misillemede bulundu. Bahreyn’de sirenlerin çaldığı ve halka sığınaklara gitme çağrısı yapıldığı bildirilirken, Kuveyt Dışişleri Bakanlığı “sistematik olarak gerginliği azaltma çabalarını baltalayan bu hukuka aykırı saldırıyı” en şiddetli şekilde kınadığını duyurdu.
Kritik süreç, ABD-İsrail ortak saldırısında öldürülen eski dini lider Ali Hamaney’in cenaze töreni esnasında tırmandı. Törenler nedeniyle Irak’ta bulunan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın programını yarıda keserek acilen İran’a dönmek üzere yola çıktığı bildirildi.
Nükleer santral bölgesinde patlamalar
İran yerel basınından gelen bilgilere göre, ülkenin tek sivil nükleer santraline ev sahipliği yapan güneybatıdaki Buşehr kenti ve çevresinde şiddetli patlamalar meydana geldi. Buşehr, aynı zamanda rejimin ham petrol ihracatının %90’ını gerçekleştirdiği Hark Adası petrol terminaline yakınlığı sebebiyle Tahran için hayati stratejik nokta konumunda bulunuyor.
Meclis Başkanı Kalibaf: “Zorbalık dönemi bitti, pes etmeyeceğiz”
İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ABD’yi ateşkesi ve İslamabad Mutabakatı’nı ihlal etmekle suçladı. Hürmüz Boğazı’nın kontrolünden asla taviz vermeyeceklerini yineleyen Kalibaf, ABD’nin petrol yaptırımlarını ve saldırılarını sert bir dille eleştirerek, “Zorbalık ve şantaj dönemi sona erdi. Bu yol hiçbir yere varmaz. Biz pes etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
NATO’dan ABD’ye tam destek: “Bu saldırı kesinlikle gerekliydi”
Ortadoğu’da patlak veren bu sıcak savaş, Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ana gündem maddesi haline geldi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sabah saatlerinde yaptığı açıklamada ABD operasyonuna tam destek vererek şunları söyledi:
“Bunun kesinlikle gerekli olduğunu düşünüyorum. Zira bir ateşkes varken İran bu ateşkesi fiilen ihlal ediyor. Dün gemilere yapılan saldırılarda neler yaşandığını gördük. ABD’nin kararlı bir şekilde tepki vermesinin son derece önemli olduğunu düşünüyorum.”