İsrail’in gelecek yıl 70’incisi düzenlenecek Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımı kesinleşti. Avrupa Yayın Birliği’ne (EBU) üye kurumların katılımıyla Cenevre’de yapılan Genel Kurul toplantısında İsrail’in katılımıyla ilgili oylamaya gerek olmadığına hükmedildi. Bunun yerine toplantıda sadece, geçen ay gündeme gelen oylama sistemi değişiklikleri görüşüldü.
EBU’dan yapılan açıklamada, “EBU üyeleri, güven tesis edici ve Eurovision Şarkı Yarışması’nın tarafsızlığını koruyacak reformlara ve tüm üyelerin katılımına açık destek vermiştir” denildi.
“Vicdanlara sığmayacaktır”
Toplantının hemen ardından ilk olarak Hollanda ve İspanya, 2026’daki Eurovision’a katılmayacaklarını açıkladı. Ardından İrlanda’dan da, “Gazze’deki korkunç can kayıpları ve çok sayıda sivilin yaşamını tehlikeye atan insani kriz göz önüne alındığında, İrlanda’nın katılımı vicdanlara sığmayacaktır” açıklaması geldi. Slovenya da yarışmayı protesto edeceklerini ve temsilci göndermeyeceklerini duyurdu.
Almanya ise eğer İsrail’in katılımına izin verilmezse yarışmayı boykot etme tehdidinde bulunuyordu.
Karar İsrail tarafından memnuniyetle karşılandı. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ülkesinin “dünyadaki tüm sahnelerde temsil edilmeyi hak ettiğini” söyledi, İsrail lehine tutum alan ülkelere teşekkür etti.
EBU 2021’de siyasi tartışmalar üzerine Belarus’u, 2022’de ise Ukrayna işgali nedeniyle Rusya’yı yarışmaya katılmaktan men etmişti.
Oylama sistemi değişti
EBU aslında İsrail’in katılımını görüşmek üzere Kasım ayında bir toplantı planlamış ancak 10 Ekim’de İsrail ile Hamas arasında ateşkes imzalanmasının ardından karar bugünkü Genel Kurul toplantısına ertelenmişti.
İsrail’in katılımıyla ilgili çekişmeli bir oylamadan kaçınmak isteyen EBU, üye ülkelerin çekincelerini gidermek için “güven ve şeffaflığı artıracak” yeni kurallar getirdi. Dolayısıyla bugünkü toplantıda üyeler, doğrudan İsrail’in katılımını değil, “yeni kuralların yeterli olup olmadığını” oylamış oldu.
Eğer yapılan oylamadan yeni kuralların yetersiz bulunduğu yönünde karar çıksaydı, İsrail’in katılımıyla ilgili ayrıca bir oylama daha yapılacaktı.
2026’dan itibaren uygulanacak yeni kurallarla, tarafsızlığın sağlanması ve oylama süreçlerinde manipülasyonun önlenmesi hedefliyor. Bu kapsamda daha önce sadece final aşamasında etkili olan jüri oyu artık yarı finalde de yüzde 50 ağırlığa sahip olacak. Ayrıca bir seyircinin azami 20 oy hakkı da 10’a düşürülerek halk oyunun ağırlığının azaltılması hedeflendi.
Bu yıl İsviçre’nin Basel kentinde yapılan yarışmada, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği saldırıdan sağ kurtulan İsrailli Yuval Raphael’in elde ettiği ikincilik, sonuçlar üzerinde önemli ağırlığı olan halk oylaması sisteminin şeffaflığı ve ülkelerin izleyici oylarına olası müdahalesine ilişkin tartışmaları tetiklemişti. Jüri oylamasında gerilerde kalan Raphael, halk oyuyla genel sıralamada büyük bir sıçrama yapmıştı.
Yarışmaya gelecek yılın Mayıs ayında Avusturya’nın Viyana kenti ev sahipliği yapacak.
Kaynak: DW