Irak Federe Kürdistan Bölgesi Yönetimi’nde (IKBY)20 Ekim 2024’te parlamento seçimleri, Irak Yüksek Bağımsız Seçim Komisyonu gözetimi altında yapıldı.Seçimi KDP birinci, YNK ikinci, Yeni Nesil Hareketi ise üçüncü sırada tamamladı.
Sonuçlara göre KDP 39, YNK 23, Yeni Nesil Hareketi ise 15 sandalye kazandı. Bu sonuçlara göre hiçbir parti tek başına hükümet kurabilecek sandalye sayısına ulaşamadı. Yeni hükümetin kurulabilmesi için KDP’nin bir partiyle koalisyon kurması gerekiyor. Ancak aradan 6 ay geçmesine rağmen hala hükümet kurulamadı.
Partiler arasındaki görüşmeleri, dış müdahaleleri ve bölgedeki gelişmeleri gazeteci Weysi Talli Mezopotamya Ajansı’ndan Zeynep Durgut’a değerlendirdi.
Görüşmeler sonuca ulaşmıyor
Talli, KDP ile YNK arasında görüşmelerin sürdüğünü kaydederek, “Görüşmeler yapılıyor, müzakereler yapılıyor ama hükümetin kurulması için bir sonuca ulaşılamıyor. Gerçekleştirilen toplantıların KDP ile YNK arasında yapıldığını görüyoruz. Diğer taraftan Goran Partisi, İslami Hareket, Yeni Nesil, Helwest ve daha birçok parti var ve Mecliste her birinin sandalye sayıları var. Ancak KDP ile YNK arasında görüşmeler yapılıyor. KDP ve YNK yeni bir koalisyon hükümeti kurmak için iktidar mücadelesi veriyor. Öte yandan seçimlerde KDP’nin sürekli kazandığı Ninova bölgesini bu kez YNK kazandı. Bu aynı zamanda YNK’nin hükümette daha fazla yer alması için bir fırsattır” dedi.
YNK’nin şartları
KDP’nin anlaşmaya yaklaşmadığını ifade eden Talli, “Hükümetin kurulması için YNK’nin esas talepleri var. Bunlar; Kürdistan Hükümeti Başkanlığı, Yargı, Meclis Başkanı ve Güvenlik Konseyi. Mevcut sistemde bunlar KDP’lilerden seçilmiş durumda. YNK’ye ise sadece Meclis Başkanlığı verildi. Ancak bunların hepsi kabul edilmezse bile YNK en az 3’ünün kabul edilmesinde ısrarcı. Şuanda Federe Kürdistan Bölgesi Başbakanı olan Mesrur Barzani’nin bu görevde olması hukuksuzdur. Çünkü eski yönetimin süresi doldu” diye belirtti.
‘Zararlara yol açar’
Bölge üzerindeki dış müdahalelere de dikkati çeken Talli, hükümetin kurulamaması nedeniyle iki taraf arasındaki çelişkilerin büyüdüğünü söyledi.
Talli, “Bölgede yaşanan bu çelişkiler nedeniyle yabancı güçlerin müdahalesine de fırsat sağlanmış oluyor. Hem İran hem Irak bölgeye müdahale etmek istiyor. Türkiye de uzun süredir bu bölgeyi işgal etmek için çalışıyor. Bu aşamada bölge Türkiye’nin, Kürdistan’ın iç işlerine müdahale edebileceği geniş bir alan haline geldi. Bu da Kürdistan Bölgesi’nin kazanımlarının tehlikeye girmesine neden oluyor” diye konuştu.
‘Hükümet kurulmazsa dış müdahaleler artar’
Hükümetin kurulamaması durumunda Irak ve İran’ın bölgedeki etkisinin artacağını kaydeden Talli, “Hewlêr ile Bağdat arasında yaşanan çelişki ve çatışmalar, Kürt güçlerinin Bağdat’a karşı birlik olmamasından kaynaklanıyor. KDP ve YNK’nin karşılıklı talepleri bitmediği için dış güçler bu durumdan yararlanıyor” ifadelerini kullandı.