Açıklamada, miras kalan taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ilişkin usullerin değiştirilmesinin öngörüldüğü belirtilerek, ilk açık artırmanın yalnızca mirasçılar arasında yapılmasının ve satışın muhammen bedelin yüzde 100’ü üzerinden başlatılmasının kadınlar açısından ciddi hak kayıplarına yol açabileceği ifade edildi.
“Kadınlar ekonomik baskıyla karşı karşıya kalabilir”
EŞİK, Türkiye’de kadınların gelir, birikim, krediye erişim ve mülkiyet edinimi bakımından erkeklerle eşit koşullara sahip olmadığını vurgulayarak, yeni düzenlemenin ekonomik açıdan dezavantajlı kadın mirasçılar üzerinde baskıyı artırabileceğini belirtti.
Platforma göre, aile içinde gerçekleştirilecek ilk ihale süreci, kadınların miras paylarını gerçek değerinin altında devretmeye zorlanmasına neden olabilir. Açıklamada, “Anlaşmazsan dava açarız”, “Satışa çıkarırız”, “Yıllarca sürünürsün” gibi baskıcı söylemlerin ekonomik şiddeti artırabileceği ifade edildi.
Teminat zorunluluğu eleştirisi
Teklifte yer alan bir diğer düzenlemeyle, ortaklığın giderilmesine ilişkin satışlarda pay sahiplerinin teminat yatırma muafiyetinin kaldırılmasının planlandığına dikkat çekilen açıklamada, bunun vergi, harç ve teminat maliyetlerini artıracağı belirtildi.
EŞİK, bu durumun ekonomik gücü sınırlı mirasçıların ihalelere katılımını zorlaştıracağını, özellikle kadınların taşınmazlarını düşük bedellerle devretmek zorunda kalabileceğini savundu.
“Devlet de teminatsız ihaleye katılabilecek”
Platform ayrıca, teklif kapsamında Hazinenin açık artırmalara teminattan muaf olarak katılabilmesine yönelik düzenlemeye de dikkat çekti. Bu değişikliğin yalnızca kadınlar açısından değil, ekonomik olarak dezavantajlı tüm mirasçılar bakımından hak kayıplarına neden olabileceği ifade edildi.
Önceki düzenlemeler hatırlatıldı
EŞİK açıklamasında, 2024 yılında yürürlüğe giren Tapu Sicilinde Arabuluculuk Uygulamaları Genelgesi ile resmi denetimin zayıflatıldığı yönündeki eleştirilerini ve 2025 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın miras konusunda yayımladığı hutbeye yönelik tepkilerini de hatırlattı. Platform, bu gelişmelerin kadınların eşit miras hakkına yönelik kaygıları artırdığını dile getirdi.
Kadınlara çağrı
EŞİK, Medeni Kanun’a göre kadın ve erkeğin miras hakkının eşit olduğunu hatırlatarak, kadınlara şu çağrılarda bulundu:
- Haklarından vazgeçmeye zorlayan hiçbir baskıya boyun eğmeyin.
- İçeriğini anlamadığınız hiçbir belgeyi imzalamayın.
- Tapu, noter ve arabuluculuk işlemlerini mümkün olduğunca bizzat takip edin.
- Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya zorunlu olmadığınızı unutmayın.
- Baskı ve tehdit durumunda kolluk kuvvetlerine, barolara ve kadın örgütlerine başvurun.
Açıklamanın sonunda ise şu ifadeler yer aldı:
“Eşit miras hakkımız da dahil, büyük bedeller ödeyerek elde ettiğimiz hiçbir medeni hakkımızdan vazgeçmeye niyetimiz yok. Yasalara dokunmayın, uygulayın. Hayatlarımızdan, haklarımızdan ve hayallerimizden vazgeçmeyeceğiz.”