Editör: Mehmet Murat Yıldırım, (SH)
Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle karşı karşıya kaldığı sistematik hak ihlallerini içeren “Ağustos ayı gazetecilere yönelik hak ihlalleri” raporunu kamuoyuna açıkladı. Raporda, Türkiye ve bölge genelinde gazetecilerin yaptıkları haberler, sosyal medya paylaşımları ve saha faaliyetleri gerekçe gösterilerek adli ve idari baskı cenderesine alındığı belirtildi.
Gözaltılar, tutuklama ve soruşturmalar cenderesi
Ağustos ayı bilançosunda yer alan adli baskı adımları raporda şu detaylarla aktarıldı:
- Gözaltı ve tutuklama: Aralarında Aydın Denge Gazetesi çalışanlarının da bulunduğu 3 gazeteci gözaltına alındı. Sosyal medya hesabından yapılan bir vefat duyurusu gerekçe gösterilerek gözaltına alınan gazetecilerden İrem Delice tutuklandı.
- Soruşturmalar: 5 gazeteci hakkında yeni soruşturma açılırken, 2 ayrı dosyada 4 gazetecinin yargılanmasına devam edildi.
- Haber takibine engeller: İlke TV muhabiri Zilan Azad’a yaptığı bir sokak röportajı, gazeteci Burhan Can Terzi’ye spor haberleri, gazeteci Can Bursalı’ya ise haberleri ve sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek soruşturma açıldı. Ayrıca gazeteci Ertuğrul Özkök yayındaki ifadeleri, İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi ise basın açıklamaları nedeniyle ifadeye çağrıldı.
Dijital sansür ve özgür basına erişim engeli
Basın özgürlüğüne yönelik baskıların önemli bir ayağını dijital sansürün oluşturduğuna işaret edilen raporda; Zülfikarlar Holding hakkındaki haberler, Medipol’e ilişkin araştırma dosyası ve Van’da şüpheli şekilde yaşamını yitiren Rojin Kabaiş’e dair haber ile sosyal medya paylaşımlarının engellendiği ifade edildi. Kabaiş’in ölümüne dair karartma çabalarının kamuoyunun gerçekleri öğrenme hakkını doğrudan hedef aldığı vurgulandı.
Sansürün kurum hesaplarına da yansıdığı raporda şu bilgiler paylaşıldı:
“Medya Haber, Etkin Haber Ajansı (ETHA) ve JINNEWS’in X hesapları erişime engellendi; Mezopotamya Ajansı’nın X hesabı Türkiye’den görünmez kılındı. Nujin Medya’nın Instagram hesabı engellenirken, JINNEWS’in YouTube kanalı ise platform tarafından tamamen kapatıldı.”
“Gazetecilik faaliyetleri suç olmaktan çıkarılmalıdır”
Raporda, haber takibinin suç gibi gösterilmesinin ve sansür mekanizmalarının toplumun haber alma hakkını doğrudan engellediği belirtilerek şu çağrı yapıldı:
“Gazetecilerin özgür ve güvenli bir ortamda çalışabilmesi, basın ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınması için gazetecilere yönelik soruşturma, gözaltı ve tutuklamalara son verilmelidir. Haberlere ve sosyal medya içeriklerine yönelik erişim engelleri kaldırılmalı, gazetecilik faaliyetleri suç sayılmaktan çıkarılmalıdır.”