Avrupa Parlamentosu, Türkiye’nin kayyım atamalarına ilişkin aldığı 13 Şubat tarihli kararında kayyım atamalarının hukuksuz olduğu, Hakkari Belediye Eşbaşkanı Mehmet Sıddık Akış ve Van Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Abdullah Zeydan’a verilen cezaların asılsız iddialara dayandırıldığı vurgulandı. Avrupa Parlamentosu, kayyım atamalarının özellikle Kürt kentlerinde yoğunlukta olduğunu belirterek Kürt sorununun çözümü ve kayyım sisteminin kaldırılması çağrısında bulundu.
‘Kürt bölgelerini hedef alan bariz bir saldırı’
Kararda, Avrupa Parlamentosu’nun içtüzüğünün 150 ve 136 sayılı kuralları göz önünde bulundurularak, Türkiye’nin insan haklarına saygı ve hukukun üstünlüğünde süregelen kötüleşmeden dolayı katılım sürecinin 2018’den bu yana durdurulduğu belirtildi. Türkiye’nin “terörle mücadele yasası” ile seçilmiş yetkilileri, muhalif siyasetçiler ve insan hakları savunucularını sistematik olarak hedef aldığı belirtilen kararda, “Türkiye’nin demokratik yollarla seçilmiş belediye başkanlarını belediye meclisi üyesi yerine hükümet tarafından atanan kayyımlarla değiştirme uygulaması, yerel demokrasinin en temel ilkelerine yönelik, ağırlıklı olarak Kürt bölgelerini hedef alan bariz bir saldırıdır” denildi.
Kayyım atanan yerler hatırlatıldı
Kararda, 2024 yerel seçimlerinden bu yana İçişleri Bakanlığı’nın Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM Parti) 8 belediyesi ve CHP’nin 2 belediyesine kayyım atadığı hatırlatılarak kayyım uygulamasının 2016 yılındaki Kanun Hükmünde Kararnamelerle (KHK) mümkün kılındığı vurgulandı. Karada, “DEM belediye başkanları Mehmet Sıddık Akış (Hakkâri) ve Abdullah Zeydan (Van) da dâhil olmak üzere birçok belediye başkanı terörle ilgili muğlak ve asılsız iddialar temelinde tutuklanmış veya hüküm giymişken; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu birçok hukuki sorunla ve olası bir siyasi diskalifiye ile karşı karşıyadır” ifadelerine yer verildi.
Kürt sorununun çözümü çağrısı
Avrupa Parlamentosu’nun kararında devamla şu ifadelere yer verildi:
“* Demokratik yollarla seçilmiş belediye başkanlarının keyfi olarak görevden alınmasını ve tutuklanmasını ve yerlerine demokratik ilkeleri ihlal eden ve milyonlarca seçmeni haklarından mahrum bırakan bir uygulama olan seçilmemiş hükümet kayyumlarının atanmasını kınar;
* Uluslararası hukuk standartları doğrultusunda, görevi kötüye kullandıklarına dair mahkemece doğrulanmış inandırıcı kanıtlar olmadığı sürece, seçilmiş tüm belediye başkanlarının derhal serbest bırakılması, beraat ettirilmesi ve görevlerine iade edilmesi çağrısında bulunur;
* Bu eylemlerin özellikle Kürtlerin çoğunlukta olduğu bölgelerde yerel yönetişim üzerindeki etkilerinden derin endişe duyduğunu ifade eder; Kürt barış sürecinin yeniden başlatılması gerektiğinin altını çizer;
* Avrupa Konseyi ve Venedik Komisyonu’nun tavsiyeleri doğrultusunda kayyım sisteminin kaldırılması ve yargı bağımsızlığının yeniden tesis edilmesi için yargı reformu yapılması çağrısında bulunur;
* Türkiye’yi politikalarını AİHS ile uyumlu hale getirmeye ve AİHS’nin 46. Maddesi doğrultusunda, siyasi tutukluluk halleri de dahil olmak üzere, AİHM’nin tüm kararlarını tam olarak uygulamaya çağırır;
* IPA III ve NDICI kapsamında Türkiye’ye sağlanan mali yardımın hukukun üstünlüğü ve temel haklara saygı şartına bağlı olduğunu ve sivil topluma yeterli fon tahsis edilmesi gerektiğini hatırlatır;
* AB’nin Türkiye’de demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğünü destekleme konusundaki kararlılığını bir kez daha teyit eder ve AB’yi durumu yakından izlemeye ve gerekli diplomatik tedbirleri almaya çağırır; İnsan Hakları Başkan Yardımcısını, kayyum rolünü üstlenen Türk yetkililere ve onları atayanlara karşı AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi kapsamında kısıtlayıcı tedbirler uygulamayı değerlendirmeye çağırır;
* AB başkanına bu kararı Konsey, Komisyon, İnsan Hakları Başkan Yardımcısı, Avrupa Konseyi ve Türk yetkililere iletmesi talimatını verir.”