HDP’nin Kızıltepe Belediyesi’ne yapılan kayyum atamasıyla birlikte toplamda 15 HDP’li belediyeye kayyum atanmış oldu.
Mardin’in Kızıltepe Belediyesi’ne yapılan kayyum atamasıyla birlikte HDP’nin 15 belediyesine kayyıu atanmış oldu. HDP’nin Van, Diyarbakır ve Mardin Büyükşehirleri’ne yapılan kayyum atamalarının ardından aralarında Cizre, Nusaybin, Kızıltepe, Hakkari gibi birçok ilçe belediyesine de kayyum atandı.
Belediyelerin eş başkanları kayyumlardan kalan borçları ödemeye çalışırken eş başkanların çoğu gözaltına alınarak cezaevlerine gönderildi. Kayyum atanan 15 belediyenin tümüne 2016’da yine kayyum atanmıştı. Ayrıca 15 belediye eş başkanı göreve geldiklerinde kayyumların bıraktığı borçları ifşa ederek belediye binalarına astı. 15 belediyede kayyumların bıraktığı toplam borç 5 milyar 529 milyon lira. İşte 15 belediye ve kayyumun önceden bıraktığı borçları…
'Farklı bir kayyum yöntemi ile karşı karşıyayız'
Hacı Bişkin'in Gazete Duvar'da yer alan haberine göre, HDP’nin Yerel Yönetimlerden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Salim Kaplan, sadece Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin kayyumdan kalan 1 milyarın üzerindeki borcun 101 milyon borcunun ödendiğini söyledi. Kaplan en son Mardin’in Kızıltepe ilçesine yapılan kayyum atamasına tepki göstererek, “Biz üç büyükşehirimize kayyum atanırken ‘Bu demokrasiye bir darbedir. Eğer ortak bir akılla HDP belediyelerine sahip çıkılmazsa Türkiye’de savunulabilecek tek bir kurum kalmayacak’ dedik. HDP belediyelerine kayyum atanırken iktidarın yerel yönetimlerde yapacağı yeni bir taslak ile aslında tüm belediyelerin merkezileştirerek Çevre Şehircilik Bakanlığı’na ya da doğrudan saraya bağlayan farklı bir kayyum yöntemiyle karşı karşıya kalıyoruz.”
En çok tartışılan konu ise kayyumların bıraktığı borçlar. Kaplan kısa bir sürede HDP’li başkanların kayyumların bu borcunu ödemeye çalıştığını söyleyerek şöyle devam etti: “Amed Büyükşehir Belediyesi’nin 1 buçuk milyar borcu vardı. Belediye HDP yönetimine geçtikten sonra kısa bir süre içerisinde yaptığımız hizmetler hariç 101 milyon borç ödedik. Bu sadece bir örnek. Neredeyse bütün belediyelerimiz on milyonlarca borç ödendi. 25 yıl AKP iktidarı İstanbul’u yönetti. Şu an 20 yıl vadeli olmakla beraber İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 78 milyarlık bir borcu var. İstanbul Büyüşehir Belediyesi’nin gerçekleşen bütçesi 68 milyar. Bu rakam Türkiye ekonomisinin yüzde 27’sine denk geliyor. Bu 78 milyarlık borcun içerisinde metrobüs, metro hattı, İDO gibi devasa projeler var. Ama iki buçuk yılda Amed, Van ve Mardin’de kayyum sürecinde alt yapıya tek bir kazma vurulmamışken bırakılan borç 3 buçuk milyar. Sadece İstanbul ile kayyum atanan 3 büyükşehir belediyesi arasındaki kıyasa baktığımız zaman bile kayyumların nasıl bir talan zihniyeti, rüşvet ve yolsuzluk zihniyeti olduğuna çarpıcı bir özellik.”
Belediye Başkanı cezaevine gönderildi
Hakkari Belediyesi’ne ilk kayyum Eylül 2016’da atandı. HDP’li Fatma Yıldız’ın yerine İçişleri Bakanlığı kararıyla Vali Yardımcısı Cüneyt Epcim geçti. İki buçuk yıl boyunca belediyeyi kayyum yönetti. En son geçtiğimiz Mart ayında yapılan yerel seçimlerde HDP yüzde 59,97 oy oranıyla belediye başkanlığını kazandı. AK Parti ise yüzde 33,25 oy aldı. Seçimlerden sonra belediye eş başkanları Cihan Karaman ve Seher Kadiroğlu, kayyumun belediyeyi toplamda 207 milyon borca soktuğunu açıkladı.
Hakkari Belediyesi Eş Başkanı Cihan Karaman 15 Ekim’de ‘üyelik ve propaganda’ iddiasıyla gözaltına alınarak cezaevine gönderildi. Karaman cezaevine gönderildikten 3 gün sonra yerine Hakkari Valisi İdris Akbıyık kayyum olarak atandı.
Başkanların açıklamalarına göre belediyenin borçları şu şekilde:
Kredi borcu: 154 bin 597 lira
Kamu alacak borcu: 39 bin 376 lira
SSK borcu: 1 milyon 106 bin lira
Prim borcu 1 milyon 337 bin lira
Vergi borcu: 3 milyon 663 bin lira
Piyasa ve sendika borcu: 7 milyon 651 bin lira
680 milyonlık borçlu belediye
Hakkari’nin ilçesi Yüksekova’ya da ilk kayım 2016’da atandı. İlçe Belediye Eş Başkanı Adile Kozay’ın 2016’da tutuklanmasının ardından yerine kaymakam Mahmut Kaşıkçı kayyum olarak atandı. En son yapılan yerel seçimlerde HDP’nin adayı Remziye Yaşar yüzde 66,18 oy alarak belediyenin yeni başkanı oldu. AK Parti’nin adayı Teoman Zeydan ise yüzde 29,94 oy aldı. HDP ilçe belediyesini kazandıktan sonra belediyeyi 680 milyon borçla devraldıklarını söyledi. İçişleri Bakanı 18 Ekim’de Yaşar’ı görevden alarak yerine ilçe kaymakamı Osman Doğramacı’yı kayyum olarak görevlendirdi.
Rekor oyla seçildiler
Mardin’in Nusaybin ilçesi 2016’da sokağa çıkma yasaklarının en uzun sürdüğü ilçelerden bir tanesi oldu. Yasak kaldırıldıktan sonra ilçenin yarısı yıkıldı. Aradan geçen 3 yıla rağmen hala birçok insana evleri iade edilmedi. Belediyeye aynı yıl içerisinde ilçe kaymakamı Ergün Baysal kayyum atandıktan sonra eş başkanları Sara Kaya ve Cengiz Kök gözaltına alınarak cezaevine gönderildi. Yerel seçimlerde HDP’nin adayı Semire Nergiz yüzde 77,42 oy oranıyla belediye koltuğuna oturdu. AK Parti ise ilçede yüzde 18,84 oy aldı. Bu oran HDP’nin kayyum atanan belediyeleri arasında bulunan en yüksek oya sahip belediyelerinden biri.
2016’da kayyum öncesi belediye kasasında 6 milyon 388 bin lira bulunurken kayyumdan sonra belediyenin kayyumdan toplam 32 milyon borçla devralındığı açıklandı. İçişleri Bakanlığı kararıyla Nergiz’in yerine Nusaybin Kaymakamı Mehmet Balıkçılar’ın geçtiğimiz hafta kayyum olarak atandığı açıklandı.
HDP’e yönetimine rekor oyla yeniden geçen başka bir belediye ise Şırnak’ın Cizre ilçesi oldu. İlçede belediye eş başkanı Leyla İmret 2016’da görevden alınarak yerine kayyum olarak ilçe kaymakamı Ahmet Adanur atandı. Geçtiğimiz seçimlerde HDP ilçede 76,99 oy alarak belediyeyi yeniden kazandı. İlçenin yeni belediye eş başkanı Mehmet Zırığ’ın kayyumdan belediyeyi 220 milyon borçla devraldıklarını açıklamıştı. Kayyum dönemiyle ilgili ortaya çıkan en çarpıcı detaylardan bir tanesi taşınmazların belediye eliyle satılması oldu. Konu gündemde aylarca tartışıldı. Bu durum aynı zamanda HDP raporlarına da yansıdı. İlçe belediye eş başkanı Mehmet Zırığ, borçları kapatmaya çalışırken yerine kaymakam Davut Sinanoğlu Şırnak Valiliği tarafından belediyeye kayyum olarak atandı.
Diyarbakır'ın 4 ilçesi
Diyarbakır’ın 3 ilçe belediyesine de kayyum atandı. Kayapınar Belediyesi HDP yönetimine geçince kayyum döneminden kalan borç miktarı 230 milyon olarak açıklandı. Yine Bismil’de 22 milyon 440 bin, Kocaköy Belediyesi’nin de 132 milyon 308 bin lira borçlu olduğu açıklandı. Kulp Belediyesi’ne de HDP’li Mehmet Fatih Taş’ın yerine Kulp Kaymakamı Mustafa Gözlet kayyum olarak atandı. Kulp Belediyesi kayyumdan devralındığında da 31 milyon 221 bin lira borçla devralındığı açıklandı.
HDP’nin 31 Mart seçimlerinde 4 ilçede aldığı oy oranları ise şöyle:
Kayapınar: Yüzde 66,35
Bismil: Yüzde 71,43
Kocaköy: Yüzde 61,67
Kulp: Yüzde 49,97
Erciş ve Saray'a kayyum
Van’ın Erciş ilçesi de kayyum atanan belediyelerden. Erciş Belediyesi Eş Başkanları Yıldız Çetin ve Bayram Çiçek’in yerine 21 Ekim’de kayyum atandı. Çetin’in yerine Kaymakam Nuri Mehmetbeyoğlu, belediye başkan vekili olarak görevlendirildi. Belediye kayyum döneminde 161 milyon 308 bin lira borçlanarak HDP’ye geçmişti. Van’ın Saray ilçesine de kayyum atandı. Saray Belediye Eş Başkanı Caziye Duman, İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden alınarak yerine İlçe Kaymakamı Mehmet Halis Aydın kayyum olarak atandı. Saray Belediyesi kayyumdan 289 milyon 897 bin lirayla borçla devralındı. 31 Mart seçimlerinde HDP Erciş’te yüzde 49,71 oy alırken Saray’da ise yüzde 61,38 oy aldı.
Kasada 4 milyara yakın para vardı
2016’da Erzurum’un Karayazı Belediyesi de kayyum atanan ilçelerden biri. 31 Mart seçimlerinde yüzde 61,83 oyla belediye yeniden HDP’ye geçti. Kaymakam Mesut Tabakcı, İçişleri Bakanı kararıyla belediyeye kayyum olarak atandı. Belediye kayyum yönetimine geçtiğinde kasada 3 milyar 736 bin lira para vardı. Belediye başkanları yeniden yönetime geçtiğinde kayyumun belediyeyi 2 milyon 63 bin lira borçlu bıraktığını belediye kasasında ise 54 bin lira olduğu açıklamasında bulundu.
En son kayyum Kızıltepe'ye
Son olarak Mardin’in Kızıltepe Belediyesine’de dün kayyum atandı. HDP’li İlçe Belediye Eş Başkanı Nilüfer Elik Yılmaz görevinden alınarak yerine İlçe Kaymakamı Hüseyin Çam kayyum olarak atandı. Yılmaz, 31 Mart seçimlerinde yüzde 70,45 oranında oy alarak Kızıltepe Belediyesi Eş Başkanı seçilmişti. Belediye HDP’ye geçtiğinde yaklaşık 3 yıllık dönemde kayyum, belediyeyi 26 milyon borçlu bıraktı.
Van, Diyarbakır ve Mardin Büyükşehir Belediyeleri de kayyumdan toplamda 3 buçuk milyar borçla devralınmıştı.