ABD Temsilciler Meclisi, İran’la savaşın sona ermesini öngören “savaş yetkileri” tasarısını kabul etti. Tasarı, Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri hamlelerini sembolik olarak sınırlamayı amaçlıyor. Temsilciler Meclisi’nde yapılan oylamada, dört Cumhuriyetçi vekilin de Demokratlara katılmasıyla tasarı 215’e karşı 208 oyla kabul edildi. Tasarı Senato’dan geçse dahi Trump’ın veto yetkisi bulunuyor.
Kararın ardından açıklama yapan Demokratlar, şu ifadeleri kullandı:
“Bu, Amerikan halkı adına Donald Trump’a gönderilen yüksek sesli ve net bir mesajdır: yasa dışı tercih savaşını bitirmenin zamanı geldi.”
Trump’tan askeri hamleler için “can kaybı” şartı
Başkan Donald Trump’ın, yakın çevresine ve yardımcılarına İran’la topyekün bir savaşa yeniden başlamak istemediğini söylediği bildirildi. Ancak Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre Trump, özel görüşmelerde İran’ın Amerikan askerlerini hedef alıp can kaybına yol açması halinde ateşkesi sona erdirmeyi değerlendirebileceğini aktardı.
Yetkililer, son dönemde yaşanan karşılıklı saldırılara rağmen haftalar önce başlayan hava saldırıları arasının geçerliliğini koruduğunu ve Washington’ın daha geniş çaplı bir savaştan kaçınmaya çalıştığını belirtti. Trump’ın daha büyük bir bölgesel çatışmayı önlemek amacıyla düşük yoğunluklu gerilimlere bir süre daha katlanmaya hazır göründüğü kaydedildi.
Netanyahu’ya baskı ve anlaşma arayışı
Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerini sonlandıracak, zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ortadan kaldıracak ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak bir anlaşmaya ulaşılması gerektiğini savunuyor. New York Post’a verdiği röportajda ABD ablukasının İşçi Bayramı’na kadar sürmesinin mümkün olduğunu söyleyen Trump, diplomatik çözüm ihtimalini de koruyor. ABD Başkanı’nın ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya, Lübnan’a yönelik planlanan bir saldırıyı durdurması için baskı yaptığı ifade edildi.
Müzakerelerde mali kaynak krizi
Trump yönetimi ile İran arasında yaklaşık 60 günlük bir müzakere sürecini kapsayacak mutabakat üzerinde çalışmalar sürse de görüşmeler çıkmaza girdi. Trump, İran’ın ciddi tavizler vermeden herhangi bir ekonomik fayda elde etmemesi gerektiğini savunurken; Tahran yönetimi nükleer programda ilerleme için ABD’nin mali yaptırımları hafifletmesini veya ekonomik destek sunmasını talep ediyor.
Müzakerelerin mali boyutuna ilişkin öne çıkan gelişmeler şunlardır:
- Doğrudan fon yasağı: CNN International’ın haberine göre Trump, danışmanlarına ABD’nin İran’a doğrudan fon sağlayacağı herhangi bir anlaşmayı imzalamayacağını net şekilde iletti.
- Özel fon formülü: Doğrudan mali kaynağa sıcak bakılmasa da, nihai bir anlaşmaya varılması halinde İran’a milyarlarca dolar sağlayabilecek özel bir fon oluşturulmasına yönelik görüşmeler devam ediyor. Fonun yapısı ve finansman modeli ise henüz netleşmedi.
Müzakerelerde somut ilerleme yok
Haftalardır süren müzakereler, savaşın sona erdirilmesi ve kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda henüz sonuç vermedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Al Mayadeen televizyonuna verdiği röportajda, ABD ile iletişim kanallarının açık olduğunu ancak Beyrut’a yönelik saldırganlığın durdurulması konusunda verilen mesajlara rağmen müzakere sürecinde somut bir ilerleme sağlanamadığını söyledi.
Buna karşın ABD Başkanı Donald Trump ise Beyaz Saatte gazetecilere yaptığı açıklamada iyimser bir tablo çizerek, anlaşma ihtimalinin sürdüğünü savundu ve “Bu hafta sonu olabilir.” ifadelerini kullandı.