Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim, diplomatik kanalların da tıkanmasına yol açtı. İran yönetimi, bölgesel çatışmaların derinleşmesi üzerine Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile bir süredir arabulucular vasıtasıyla dolaylı olarak yürüttüğü mesaj alışverişini ve müzakere görüşmelerini resmi olarak askıya aldığını duyurdu.
Müzakerelerin yeniden başlaması için şartlar ağır
İran’ın diyalog zeminini terk etme kararının arkasında, İsrail’in bölgedeki askeri operasyonları yer alıyor. Tahran yönetiminin, diplomatik temasların yeniden başlatılabilmesi için öne sürdüğü şartlar şu şekilde sıralandı:
- İsrail’in Lübnan ve Gazze’ye yönelik sürdürdüğü saldırıların derhal durdurulması,
- İsrail ordusunun bölgede işgal ettiği topraklardan tamamen çekilmesi.
Öte yandan kulislerden sızan bilgilere göre İran, diplomatik restin yanı sıra askeri ve stratejik hamleleri de masaya yatırdı. Bu kapsamda küresel ticaret için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatılması ve Babülmendep Boğazı da dahil olmak üzere diğer bölge cephelerinin aktif hale getirilmesi seçeneklerinin gündeme alındığı belirtildi.
Trump: “Bize önceden bilgi vermediler ama bu bomba yağdıracağımız anlamına gelmez”
İran’ın aldığı bu radikal kararın ardından Amerikan NBC News kanalına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, sürece dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Trump, İran’ın Lübnan saldırılarını gerekçe göstererek görüşmeleri durdurması konusunda Washington’a önceden herhangi bir istihbarat ya da bilgi iletilmediğini açıkladı:
“Bize bu konuda bilgi vermediler. Ancak bu durum, oraya gidip her yere bomba yağdırmaya başlayacağımız anlamına gelmez.”
“Bence çok fazla konuştuk, bir süre sessiz kalmak çok daha iyi olur”
Konuşmasında İran’ın diplomasi yeteneğine atıfta bulunan Trump, İranlıların savaş meydanından ziyade masa başında “daha iyi” olduklarını dile getirdi. Sürecin gidişatına dair mesafeli bir tutum sergileyen ABD Başkanı, şu ifadeleri kullandı:
“Doğruyu söylemek gerekirse bence çok fazla konuştuk. Bence bir süre sessiz kalmak çok iyi olur, hem de bu uzun bir süre olabilir.”
Deniz ablukası sürüyor: “İran devasa miktarda para kaybediyor”
Müzakerelerin kesilmesine rağmen Tahran üzerindeki ekonomik ve askeri baskıyı gevşetmeyeceklerinin sinyalini veren Trump, İran limanlarına yönelik uygulanan deniz ablukasının “sağlam” bir şekilde sürdürüldüğünü ve bundan taviz verilmeyeceğini vurguladı. Trump, bu sıkı abluka süreci nedeniyle İran’ın halihazırda “devasa miktarda para kaybettiğini” de sözlerine ekledi.