Ekin Emeksiz, (SH)
Dünya genelinde kadınlar 8 Mart kutlamalarına hazırlanırken, Türkiye’de kadınlar ve LGBTİ+’lar; artan kadın cinayetleri, ekonomik kriz ve hak gasplarına karşı sokaklara çıkıyor.
8 Mart hazırlıkları sürerken, Türkiye’de kadınların karşı karşıya kaldığı en büyük sorunlar, işgücüne katılım, istihdam oranlarının düşük seviyesinden doğan eşitsizlik, yoksullaşma; 11. yargı paketinde yer alan LGBTİ+ karşıtı düzenlemeler, AKP iktidarının “Aile yılı” kapsamında düzenlediği kadın özgürlüğü karşıtı düzenlemeler, ABD emperyalizminin savaş politikaları ve kadın cinayetleri.
Avrupa genelinde ise bu yıl 8 Mart’ın Pazar gününe denk gelmesi nedeniyle çok sayıda kadın örgütü, “8 Mart günü sokakta, 9 Mart günü ise grevde!” diyerek 9 Mart’ta grev kararı aldı.
İSTANBUL
2026 yılı 8 Mart Dünya Kadınlar Günü haftasına girilirken; Türkiye genelinde eylem çağrılarından afiş çalışmalarına, bildiri dağıtımlarından döviz atölyelerine kadar hazırlıklar tüm hızıyla sürüyor.
2026’nın bilançosu: iki ayda 62 kadın öldürüldü
2026 yılının henüz ilk iki ayında Türkiye’de toplam 62 kadın erkek şiddetiyle katledildi. Cinayetlerin yanı sıra, 11. yargı paketi ile kurumsal yüzünü gösteren nefret politikaları ve kurumsal şiddetin yarattığı tahribat da sürüyor. Sistematik baskılar sonucu intihara sürüklenen pek çok trans birey gibi, 28 Şubat’ta hayatına son veren Kick yayıncısı trans kadın Zeynep’in (akaZeynep) ölüm haberi; LGBTİ+’ların maruz kaldığı kurumsal baskı ve nefret söylemlerinin ulaştığı boyutu gündeme taşıdı.
Sürece dair bir araya gelen 15 LGBTİ+ örgütü şu mesajı verdi: “Zeynep’i Hayattan Koparan Nefretiniz ve Sistematik Şiddetinizdir”:
“Bizler bugün burada öfkeliyiz! Çünkü biliyoruz ki çeşitli Yargı Paketi taslaklarında uyum süreci yaşı sınırının 25’e çekilmeye çalışılması gibi girişimler, Zeynep gibi binlerce trans genci umutsuzluğa ve yalnızlaşmaya, şiddetin hedefi haline gelmeye mahkum etmeyi amaçlamaktadır.”
İstanbul’da 8 Mart için çifte buluşma: Rıhtım ve Sıraselviler
8 Mart Kadın Platformu, geçtiğimiz hafta “1 günde 6 kadın öldürüldü! 8 Mart’a giderken sokakta, kadınlar isyandayız!” şiarıyla Kadıköy’de gerçekleştirdiği eylemde yaşanan gözaltılara rağmen geri adım atmayarak, 8 Mart günü saat 13.00’te Kadıköy Rıhtım’da “Büyük Kadın Buluşması” gerçekleştirecek.
Akşam saatlerinde ise gözler, bu yıl 24’üncüsü düzenlenecek olan geleneksel Feminist Gece Yürüyüşü’ne çevrilecek. “Kurtuluşumuz Feminizmde” şiarıyla bir araya gelecek olan kadınlar ve LGBTİ+’lar, saat 19.30’da Sıraselviler’de buluşacak.
“Kadın özgür olmadıkça toplum özgür olmaz”
Tevgera Jinen Azad (TJA), bu yılki eylemlere “Direnişle özgürleşiyor, demokratik toplumu örüyoruz” şiarıyla katılıyor. Kürt kadınları için 8 Mart’ın bir “direniş hafızası” olduğunu vurgulayan TJA, paylaştığı videoda şu ifadeleri kullandı:
“Emeği görünmeyenlerin, dili yasaklananların, kimliği inkâr edilenlerin günündeyiz. Biz, özgürlük, barış ve demokratik toplum için güçle, coşkuyla ve heyecanla 8 Mart’ın alanlarına ve meydanlarına yöneliyoruz. Biliyoruz ki, kadın özgür olmadıkça hiçbir toplum özgür olmaz.”
“Kurtuluşumuz Feminizmde”: kadınlar ve LGBTİ+’lar meydanlara çağırıyor
8 Mart’a sayılı günler kala, Türkiye’nin dört bir yanındaki kadın ve LGBTİ+ örgütleri hazırlıklarını tamamladı.
“Lütuf Değil Yaşam Hakkımız Kadın Cinayetlerini Durduracağız” şiarını paylaşan Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, 8 Mart öncesi yaptığı açıklamada kadınların mücadelesinin süreceğini vurguladı:
“Bu 8 Mart’ta da bizi yaşamdan koparmaya çalışan bu karanlığı sokak sokak, meydan meydan büyüteceğimiz mücadelemizle yırtıp atacağız. Yaşamımız, emeğimiz ve kimliğimiz üzerindeki tüm tahakküm zincirlerini söküp atana dek mücadelemiz sürecek.”
Her yıl kitleselliği ile dikkat çeken İstanbul’daki Feminist Gece Yürüyüşü, bu sene 24. kez gerçekleştirilecek. Koordinasyon, bu yılki afişlerinde “Patriyarkaya, heteroseksizme, kapitalizme ve savaşa karşı feminist mücadele!” vurgusu yapıyor.
Yürüyüş bileşenleri, feminizmin dünyayı değiştirecek bir güç olduğunu belirterek şu çağrıda bulunuyor:
“Tüm yükü sırtımıza bindirip varlığımızı küçülten patriyarkayla mücadele edebilmemizin imkanı feminizm. Biz bu düzeni değiştirmek istiyoruz.”
İstanbul’daki gece yürüyüşüne katılım çağrısı yapan pek çok farklı yapı, kendi özgün talepleriyle isyanı büyütüyor:
Aralık Feminist Kolektif: “Feminist isyanımızla 19:30’da Sıraselviler’deyiz.”
Demir Leblebi: “Kuir Feminist İsyan 8 Mart’ta Feminist Gece Yürüyüşünde!”
Kırkyama Kadın Dayanışması: “Yoksulluğa, emek sömürüsüne, şiddete ve savaşa karşı sokaklardayız.”
Kadın Savunması: “Feminist mücadele hayatlarımızı, dünyayı değiştiriyor.”
Üniversiteli Feminist Kolektif: “Erkek şiddetine ve kampüslerdeki kayyum rektörlerin gerici hamlelerine karşı feminist özsavunma ile direniyoruz!”
Kadın Koalisyonu ve Kadının İnsan Hakları Derneği: “Eşitlikten vazgeçmeyeceğiz!”
“Kurtuluşumuz Feminizmde” diyen binlerce kadın ve LGBTİ+, saat 19.30’da Sıraselviler’de buluşacak.
(Kaynak: Çatlak Zemin)
Türkiye’nin dört bir yanında feminist isyan
Gece yürüyüşleri İstanbul ile sınırlı kalmayarak Türkiye’nin pek çok iline yayılıyor. Şehirlerdeki eylem planları ve çağrılar ise şöyle:
ANKARA
Bu yıl 20. kez düzenlenecek olan Gece Yürüyüşü için Ankara Feminist Gece Yürüyüşü koordinasyonu, “Her dilde, her renkte, her sokakta feminist isyandayız!” diyerek kadınları saat 19.30’da Yüksel Caddesi’ne çağırıyor.
İZMİR
İzmir Feminist Gece Yürüyüşü, “Hayatımızı kuşatan patriyarkaya karşı neşemiz ve öfkemizle geliyoruz!” mesajıyla saat 19.00’da Alsancak Penguen Kitabevi önünde buluşacak.
MERSİN
Mersin Kadın Platformu, 12. Feminist Gece Yürüyüşü için saat 19.30’da Kushimoto Sokağı’na çağrı yapıyor: “Tüm kadınları ve LGBTİ+’ları dayanışma ruhuyla alanları doldurmaya çağırıyoruz.”
SAMSUN
Samsun’lu kadınlar ve LGBTİ+’lar saat 19.30’da eski Vergi Dairesi önünde buluşacak.
Kadınlar AKP karanlığına karşı bir kez daha sokakta: Bir kişi daha eksilmeyeceğiz!
Türkiye’de kadınlar ve LGBTİ+’lar 2026 yılına; İstanbul Sözleşmesi’nden çekilen AKP iktidarının yarattığı kadın düşmanlığına karşı, sokaklarda örülen feminist özsavunma ve dayanışmayla yanıt vererek giriyor. Valilik yasaklarına ve polis barikatlarına rağmen ülkenin dört bir yanında gerçekleştirilecek olan kadın eylemleri, sadece bir yürüyüş değil; kadınların yaşama hakkına tavizsiz sahip çıkma iradesinin ve “bir kişi daha eksilmemeye” ant içmiş kolektif ve kitlesel kadın isyanının en güçlü temsilidir.