Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü’nün (SIPRI) 1 Aralık Pazartesi günü yayımladığı rapora göre, dünyanın en büyük 100 silah üretici şirketinin silah ve askeri hizmet satışlarından elde ettiği gelir, 2024 yılında yüzde 5,9 artarak rekor seviye olan 679 milyar dolara ulaştı.
Ukrayna’da süren savaş, İsrail’in Gazze’ye yönelik soykırım saldırısı, küresel ve bölgesel jeopolitik gerginlikler 2024 yılında en büyük beş silah şirketinin gelirlerinin en yüksek seviyeye ulaşmasına yol açtı. Gelirlerdeki artış ve yeni siparişler birçok silah şirketini üretim hatlarını genişletmeye, tesislerini büyütmeye, yeni yan kuruluşlar kurmaya veya satın almalar yapmaya yöneltti.
SIPRI, 2024 yılında en büyük beş silah şirketi olan Lockheed Martin, RTX, Northrup Grumman, General Dynamics ve BAE Systems’in silah satış gelirlerini artırdığını, bunun 2018’den bu yana ilk kez gerçekleştiğini belirtti.
Avrupa’da yeniden silahlanma süreci devam ediyor
Raporda Avrupa’da bulunan silah şirketlerinin gelirlerinin de yüzde 13 artarak 151 milyar dolara çıktığı belirtiliyor. Çek şirketi Czechoslovak Group, 2024’te silah gelirlerinde yüzde 193 artış sağlayarak 3,6 milyar dolar kârâ ulaştı. Dört Alman şirketinin toplam silah satış gelirleri, karadan havaya savunma sistemlerine, mühimmat ve zırhlı araçlara olan talebin artmasıyla yüzde 36 artarak 14,9 milyar dolara çıktı.
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Araştırmacısı Jade Guiberteau Ricard, “Avrupalı silah şirketleri artan talebi karşılamak için yeni üretim kapasitelerine yatırım yapıyor,” dedi.
Rusya’nın silah satış gelirleri yaptırımlara ve nitelikli iş gücü eksikliğine rağmen artıyor
İlk 100’deki iki Rus silah şirketi Rostec ve United Shipbuilding Corporation, uluslararası yaptırımlara rağmen toplam silah satış gelirlerini yüzde 23 artırarak 31,2 milyar dolara çıkardı.
Asya ve Okyanusya genel bir düşüş yaşayan tek dünya bölgesi
İlk 100’deki üç Hint şirketinin toplam silah geliri, iç siparişlerin etkisiyle yüzde 8,2 artarak 7,5 milyar dolara çıktı.
İlk kez bir Endonezya şirketi de İlk 100’e girdi. DEFEND ID, sektördeki konsolidasyon ve artan yurt içi tedarik sayesinde silah gelirlerinde yüzde 39 artışla 1,1 milyar dolara ulaştığını bildirdi.
Asya ve Okyanusya, 2024 yılında ilk 100 şirket arasında silah gelirlerinde genel bir düşüş yaşayan tek bölge oldu ve 2023’e göre yüzde 1,2 düşüşle 130 milyar dolara geriledi. Rapor, Çin silah endüstrisindeki sorunların bölgesel toplamı düşürdüğünü öne sürüyor.
Buna karşılık, İlk 100’deki Japonya ve Güney Kore şirketlerinin silah gelirleri artmaya devam etti. Beş Japon şirketi, toplam silah gelirlerini yüzde 40 artırarak 13,3 milyar dolara çıkarırken, dört Güney Koreli üretici silah gelirlerini yüzde 31 artırarak 14,1 milyar dolara çıkardı. Güney Kore’nin en büyük silah şirketi Hanwha Group, 2024 yılında silah gelirlerinde yüzde 42’lik bir artış kaydetti ve bu artışın yarısından fazlası silah ihracatından geldi.
İlk 100’de rekor sayıda Ortadoğu şirketi var
Ortadoğu’daki silah şirketlerinin gelirleri yüzde 14 arttı. Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet şirketi EDGE Group, 2024 yılında 4,7 milyar dolar silah geliri bildirdi. Sıralamadaki üç İsrailli silah şirketinin toplam silah gelirleri yüzde 16 artarak 16,2 milyar dolara ulaştı.
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Araştırmacısı Zubaida Karim, “İsrail’in Gazze’deki eylemlerine yönelik artan tepkilerin, İsrail silahlarına olan ilgiyi pek etkilemediği görülüyor” dedi. “Birçok ülke 2024 yılında İsrailli şirketlere yeni siparişler vermeye devam etti.”
Türkiye’deki silah şirketleri de gelirini artırdı
2024 sıralamasında MKE’nin de içinde yer aldığı beş Türk silah şirketinin gelirleri yıllık bazda yüzde 11 artışla toplam 10,1 milyar dolar olarak saptandı.
Savaşlar sona erdiğinde bile silahların etkisi devam ediyor
Common Dreams’de yer alan 27 yıllık Landmine Monitor raporuna göre, kara mayınları ve diğer savaş kalıntılarının 2024 yılında en az 1.945 kişiyi öldürdüğü ve 4.325 kişiyi yaralandığı açıklandı. Bu rakam, 2020’den bu yana en yüksek yıllık kayıp rakamı olup, bir önceki yıla göre yüzde 9’luk bir artışı temsil ediyor.
Uluslararası Kara Mayınlarını Yasaklama Kampanyası’nın (ICBL) yeni raporuna göre ise, Mayın Yasağı Anlaşması’nın 1999 yılında yürürlüğe girmesinden bu yana “zayiat kayıtlarına” geçenlerin sayısı (47.904’ü ölü, 113.595’i yaralı, 4.225’i hayatta olup olmadığı bilinmeyen) 165.724 kişiyi buldu.
Haber Merkezi